دیوان شمس - غزلیات

تو از نظرِ معنوی نیازمندِ محض به درگاهِ الهی هستی و این نیازمندی را از نیازمندانِ راستینِ پیشین به ارث برده‌ای؛ در عینِ حال، تو صاحبِ بزرگی و عظمتی هستی که از بزرگانِ این طریقت به تو رسیده است.

تو بنیاد و ریشه‌ی اصلیِ همه اموری و این اصالت را از نیاکانِ خویش به ارث داری؛ همچنین تو آگاه به اسرار و باخبر از حقایقی و این دانش را نیز از دانایانِ پیشین دریافته‌ای.

ذاتِ تو بسیار لطیف و شریف است و این لطافت را از صاحبانِ لطافت به ارث برده‌ای. تو خود جهانی هستی که تمامِ هستی و دو عالم در برابرِ ارزشِ وجودی تو، به اندازه‌ی یک کاه نیز اهمیت ندارد.

ای روحی که در قالبِ تصویر و کالبد تجلی یافته‌ای و ای بخت و اقبالی که مدام تکرار می‌شوی، تو نه از جنسِ خاک و آب هستی و نه متعلق به چرخِ نهم و آسمانِ اثیری.

تو از آن شهرِ پنهان و حقیقتِ ازلی آمده‌ای که خلق را نیز به سوی همان دیار فرا می‌خوانی؛ پس نه مغرور به داشته‌های این جهان شو و نه عذر و بهانه‌ی هیچ‌کس را برای بازماندن از این مسیر بپذیر.

تو همگی مایه‌ی حیات و لذتِ جان هستی؛ وجودِ تو همچون قند و نبات شیرین و رهایی‌بخش است و برخلافِ خوراکی‌های مادی، نه مستی و خماری دارد و نه همچون خمیر، ناپخته و سنگین است.

تو با یک بخششِ کریمانه، جامه‌های گران‌بها چون دیبا و اطلس عطا می‌کنی. هیچ‌کس نمی‌تواند از بخششِ تو زیان ببیند، چرا که تو خود سپاسگزارِ بندگان و بسیار بخشنده‌ای.

در عالمِ عدم و نیستی نگریستم و ذراتِ وجود را دیدم؛ سپس با بال‌های عشقِ تو به پرواز درآمدم و از هرگونه سختی و تنگنا رها شدم.

اگر آتشِ سوزان، عظمتِ تو را ببیند، به آبی آرام و گوارا تبدیل می‌شود و اگر فردِ منکر و ناباور، حقیقتِ تو را دریابد، از هراسِ نکیر و منکر (فرشتگانِ سوال و جواب در قبر) رهایی می‌یابد.