دیوان شمس - غزلیات

اگر آن یارِ دلارام همچون ماه بر آسمانِ جانِ من می‌تابید، شب‌های تاریکِ جهل و تنهایی من به روزِ روشنِ معرفت مبدل می‌شد و اگر او همراه و همگامِ من بود، قطعاً دستِ مرا می‌گرفت و به سرمنزلِ مقصود می‌رساند.

اگر او چهره‌ی مستانه و پرشورِ خویش را بر من آشکار می‌کرد، دیگر جایی برای عقل و منطقِ زمینی باقی نمی‌ماند و تمامِ تقابل‌های دوتایی مانند نیک و بد در آن حضورِ مطلق رنگ می‌باخت.

اگر خداوند در مقامِ بی‌نیازی و صمدیتِ خویش، یکتایی و احدیتِ خود را متجلی می‌ساخت، حتی کوه احد که نمادِ صلابت و سنگینی است، از شدتِ آن تجلی، به شور و شادی و مستی درمی‌آمد.

اگر این باغِ جهان، سرشار از شور و مستیِ الهی نبود، از کجا این همه میوه‌های تازه و رزق و روزی در آن می‌رویید؟ این کثرتِ میوه‌ها، گواه بر وجودِ آن باغِ نهان و پنهانی است که حیات را به عالم می‌بخشد.

جسم و ظواهرِ ما که همچون سبدی میوه را در خود نگه می‌دارند، ما را دعوت می‌کنند که از این پوسته‌ی ظاهری رها شویم و به سوی آن باغِ حقیقت برویم؛ اگر این پیام و هدایتِ درونی وجود نداشت، هیچ توالی و امدادی در مسیرِ تکاملِ بشر رخ نمی‌داد.