دیوان شمس - غزلیات

نگاه کن که چگونه به خاطرِ حال و هوای شمسِ دین، دچار چنین دیوانگی و شوریدگی شده‌ام؛ این عشق چنان مرا دگرگون کرده که با وجودِ داشتنِ خویشاوندان، با همه آنان مانند غریبه‌ها رفتار می‌کنم و از دایره‌یِ روابطِ مرسوم خارج شده‌ام.

من در این عشق، همچون حیوانی وحشی که از جامعه گریخته و به صحرا پناه برده، به انزوا و رسوایی در شهر دچار شده‌ام، در حالی که بسیاری از مردمِ معمولی و عافیت‌طلب، به خانه‌یِ او (یا مکتبِ او) روی آورده‌اند.

صاعقه‌یِ فراقِ او چنان به جانم اصابت کرد که یکباره همه دارایی‌های معنوی‌ام، از جمله عقل، شرم، فهم، تقوا و دانایی‌ام را سوزاند و خاکستر کرد.

من از شمعِ وجودِ او تنها تکه‌ای نان (حاجتی کوچک) طلب کردم، اما او به جای آن، دستور داد تا فرمانِ مرگ و نابودی‌ام را به عنوانِ پروانه‌ای که در آتش می‌سوزد، بنویسند.

ای کسی که با چشمانِ آتشینت، قلعه‌های مستحکمِ جانِ ما را گشودی؛ ای که عشقِ تو، صف‌های طولانیِ مردانِ بزرگ و پهلوانانِ میدانِ حقیقت را در هم شکسته و از پای درآورده است.

ای خداوندگارِ من (شمسِ دین)، صدها گنجِ دنیوی در برابرِ ارزشِ وجودیِ تو ناچیز است، بنابراین در چنین جایگاهی، یک عاشقِ بیچاره که هیچ چیزی ندارد، چه ارزشی می‌تواند داشته باشد؟

ما فریاد و ناله‌هایِ بلندی به آسمان می‌فرستیم، چرا که من در برابرِ عشقِ تو لحظه‌ای آرام و قرار ندارم و پیوسته در جوش و خروشم.

از عقلم خواستم که میان جانِ من و جانان (معشوق) تمایز قائل شود، اما عقلِ من در تشخیصِ این تفاوت، چنان سرگشته و حیران شد که راهِ خود را گم کرد و از کار افتاد.