دیوان شمس - غزلیات

آه که آن وجودِ شمس که سایه‌نشینِ بارگاه خداست، چنان گوهرِ گرانبهایی است که خورشیدِ وجودش در هر دو جهان (دنیا و آخرت) هیچ سایه‌ای باقی نمی‌گذارد؛ یعنی نورش همه چیز را روشن کرده و جایی برای تاریکی نیست.

او چنان قدرتی دارد که خورشید و آسمان را همچون ذرات غبار به جنبش وامی‌دارد و از پرتوِ زیباییِ بی‌نظیر خویش، همواره به آن‌ها جان و نیروی تازه‌ای می‌بخشد.

عجب حال خوشی به عشق و عاشق می‌بخشی که آنان را خندان و رقصان می‌کنی؛ تو خودِ حقیقتِ عشقی، عقل را از بین می‌بری و موجودی شگفت‌انگیز و خودرأی (دارای اراده مطلق) هستی.

حتی چشمی که مرده و بی‌فروغ است، به عشق او جان و حیات قرض می‌گیرد؛ زیرا در چشمِ عاشق، جان و حیات از همان سرچشمه بلندِ الهیِ شمس دیده می‌شود.

قهر که صد دندان برای دریدن داشت، در برابر لطف و مهربانی او به پیرمردی بی‌دندان (بی‌آزار و ناتوان) تبدیل شده است و عقل که همیشه استوار بود، به خاطر عشق او سرگشته و بیابان‌گرد شده است.

تو از صد هزاران سال و از دایره وجود و عدم فراتری؛ اما با این همه بزرگی، از سر تواضع و فروتنی، همسایه‌ای خوب برای عالمِ نیستی (عدم) شده‌ای.

ای شمس تبریزی که کوهی از صبر و بردباری هستی و دو جهان تحتِ فرمان و تختِ پادشاهی توست، از آن مقامِ بلند و نهایی خود، به تمام امور نهان و آشکار جهان بنگر.