دیوان شمس - غزلیات

تا زمانی که با نفسِ ستیزه‌جوی خود (که همچون یهودیِ خیبری، مانعِ راهِ ایمان است) تعیین تکلیف نکنی و آن را مهار ننمایی، هرگز نمی‌توانی جانت را به جانان برسانی و دلت را به محضرِ حقیقت تقدیم کنی.

چگونه می‌خواهی همچون جعفر طیار از بندهای جسمانی (که از آب و گل ساخته شده) رها شوی و پرواز کنی، در حالی که در آتشِ ریاضت و سختی‌های مسیر نرفته‌ای تا ناخالصی‌های وجودت بسوزد و همچون طلا خالص شوی؟

کسی که جسم و جانِ دنیوی را سدّی در برابرِ دیدگانِ خود قرار داده است، نمی‌تواند حقیقت را ببیند. همچنین کسی که با بی‌خیالی و به‌صورتِ سطحی در این راهِ دشوار گام برمی‌دارد، هرگز به سرّ و حقیقتِ نهفته در این مسیر دست نخواهد یافت.

تا زمانی که چشمِ باطنت در این بازارِ فریبنده‌ی دنیا بسته باشد، تو سخت ضرر می‌کنی؛ چرا که گوهرِ گران‌بهای وجودت را به ارزان‌ترین قیمت می‌فروشی و در عوض، تنها بارِ سنگینِ امیالِ دنیوی را که همچون کوله‌باری بی‌ارزش است، برای خود می‌خری.