دیوان شمس - غزلیات

من قصد کردم که عاشق و سودازده باشم، اما غافل از اینکه در دلی که از قبل در آتشِ عشق سوخته و دیوانه شده است، «نیت» و «اراده» دیگر معنایی ندارد؛ چرا که عاشقِ واقعی، اختیار از کف داده است.

جنون و شیداییِ من برای بسیاری از عاقلان و خردمندانِ عالم، سرمایه‌ای گران‌بها و راهنما شده است؛ این تلخی و رنجِ جان‌کاهِ من، در حقیقت دریایی از شیرینی و حلاوتِ معنوی است.

در زیرِ درختِ طوبی (درختی در بهشت)، زیبارویی را دیدم که با چهره‌ی دلربایش، آشوب و فتنه‌ای بزرگ در عالم افکنده است.

دو عالم به خاطرِ من دچارِ شیدایی هستند و تمامِ اسرارِ هستی از وجودِ من آشکار شده است؛ من که از قیدِ شب و روز و گذرِ زمان فارغم، چطور ممکن است که همچون آدمیان، درگیرِ فردایِ خود باشم؟

آن معشوق از من می‌پرسید که من متعلق به که هستم؟ و هنگامی که متجلی می‌شوم، چگونه باید جان‌افزایی کنم؟ من به او گفتم: تو کسی هستی که دلِ مرا وسعت می‌بخشی و بر جانم می‌افزایی.

به این دریایِ بی‌پایانِ معانی بنگر که برای ورود به آن، نه بهایی لازم است و نه مهریه؛ به برکتِ شمسِ تبریزی، تبریز به دریایی بی‌کران و صورت‌ناپذیر بدل شده است.