دیوان شمس - غزلیات

در عالم عشق، مانند تو کجا یافت می‌شود؟ شاهان و بزرگان نیز چنان شیفته و گرفتار هوای تو شده‌اند که خرقه و ردای پادشاهی را رها کرده و به جامه و دلق درویشی تن داده‌اند.

سلیمان‌واران (صاحبان قدرت و جاه) بر سر سفره پر فیض تو حضور دارند و از فرط مستی ناشی از عشق تو، با مسکینان و درویشان هم‌پیاله و هم‌سفره شده‌اند (عشق مرزهای طبقاتی را از بین برده است).

بسیاری از جان‌های برگزیده و پیشوایان دین، در این مسیر عشق چنان غرق شده‌اند که از قید دین‌داری ظاهری و خشک رسته و به حقیقتی فراتر از آن رسیده‌اند.

تلاش برای شناخت ماهیت روح یا اندازه‌گیری کلمات چه سودی دارد؟ آن قلب حقیقت‌بین و آن دیده‌ی پادشاه‌شناس که بتواند حقیقت وجود تو را درک کند، کجاست؟

تمام کسانی که از شراب عشق تو سرمست شده‌اند، دست به دعا برداشته و خواستار افزونی این عشق‌اند و از هر سو، ندای آمین و پذیرش این دعا به گوش می‌رسد.

به من می‌گویند سوره یاسین بخوان تا شاید آتش عشقت آرام گیرد؛ اما جانی که از شدت عشق به لب رسیده و در آستانه فناست، دیگر با خواندن آیات تسکین نمی‌یابد.

آن دل‌داده خاکی که از سر عشق بر خاک می‌افتد و زمین را می‌بوسد، در سایه دولت و عنایت تو چنان اوج می‌گیرد که بر پشت آسمان زین می‌نهد (بر عالم بالا مسلط می‌شود).

خوشا به حال آن دلی که پیوسته آن جانِ جانان شد؛ دلی که گاه از شراب معرفت می‌نوشد و گاه به گیسوی معطر و مشکین معشوق دست می‌یابد.

عالم مادی هرگز نمی‌تواند مرا در چنگال خود اسیر کند (مانند غله در جوال)، چرا که من توشه راه خود را از حضور شمس تبریزی پر کرده‌ام و بی‌نیاز شده‌ام.