دیوان شمس - غزلیات

وجودِ تو از چه زمانی است؟ (تو فراتر از زمانی). قلمروِ تو تا چه وقت است؟ (تو ابدی هستی). پیوندِ عشقِ تو با جانِ من، مانندِ رابطه‌ی آتش و نی است؛ که هم‌ذات‌اند و هم در عینِ نزدیکی، جدا از یکدیگرند.

برایِ کسی که در راهِ معشوق جان باخته، خون‌بهایی مقرر است؛ خوشا به حالِ این کشته که خون‌بهایش خودِ حق است. من در این راه صدها کشته دیدم که هرکدام عالمی داشتند و هیچ‌یک مثل دیگری نبود.

ای کسی که زیبایی‌هایِ عجیبِ عالم را دیده‌ای، به این شگفتی بنگر که معشوق نسبت به عاشق، نه همراه است و نه جدا؛ او فراتر از این‌گونه توصیف‌هایِ محدود است.

امروز به بوستانِ حقیقت بیا و در جمعِ سرمستانِ عالمِ معنا حاضر شو؛ سرمستانِ واقعی چنان غرق در جذبه‌ی حق‌اند که نیازی به شرابِ انگوری و جامِ ظاهری ندارند.

آن‌ها نه از شرابِ جام، که از نورِ حقیقت مست‌اند؛ به شتر (به نشانه‌هایِ خلقت) بنگر. قرآن می‌گوید «آیا نمی‌نگرند؟»؛ حقیقتِ این آیه همین است که در پیِ این نشانه‌ها، حقیقتی بزرگتر نهفته است.

در وجودِ مومن و کافر به دیده‌ی بصیرت بنگر؛ از نهادِ همه‌ی آن‌ها صدایی جز ناله‌ی «یا رب» و «یا حی» بر نمی‌آید، چرا که همگی در طلبِ حقیقت‌اند.

به هر سو که می‌روی و می‌کوشی، از همان‌جا سیراب می‌شوی و به مقصد می‌رسی. و از هرچه می‌گریزی، جز لطفِ پی‌در‌پیِ خداوند در آن نیست که تو را به سویِ خود می‌خواند.

خدایا، لوحِ ذهنِ مرا از آموزش‌هایِ بیهوده‌یِ عقلانی بشوی؛ چرا که در مکتبِ درویشان و اهلِ دل، این مقدماتِ علمی (ابجد و حطی) هیچ جایگاهی ندارد.

ای شمسِ تبریزی که در اوجِ کمال و پیروزی هستی، با تابشِ خورشیدِ معرفتِ تو، دیگر هیچ تیرگی و سایه‌ای از گذشته باقی نمی‌ماند.