دیوان شمس - غزلیات

در جمع عارفان و سالکانِ راه حق همراه شو تا طعم واقعی لذت جان را بچشی؛ به جایگاه قلندران و عاشقانِ بی‌پروایِ حقیقت بیا تا دردمندانی را ببینی که از شوقِ وصالِ او می‌سوزند.

جامِ عشقِ پرشور را سر بکش و از اینکه مردم تو را رسوا و دیوانه خطاب کنند، هراسی نداشته باش. چشمِ ظاهر (که تنها ابعاد فیزیکی را می‌بیند) را ببند تا چشم دلت به روی حقایقِ پنهان گشوده شود.

اگر خواهان آغوشِ یار و وصالِ او هستی، دست‌هایت را از چنگ‌زدن به دنیا خالی کن (رها باش). بت‌های مادی و دلبستگی‌های جسمانی را که چون بتی در درونت نقش بسته‌اند در هم بشکن تا رویِ محبوبِ حقیقی (بتانِ کنایه از معبود) را ببینی.

تا کی می‌خواهی برای دنیا (که مانند پیرزنی زشت و فریبنده است) عمرت را صرف کنی و اسیرِ مهریه آن شوی؟ تا کی می‌خواهی برای لقمه‌ای نانِ ناچیز، با دیگران بجنگی و شمشیر بکشی؟

اینک ساقیِ حقیقی (خداوند) بدون هیچ ستم و سخت‌گیری، در مجلسِ خویش باده می‌نوشاند؛ تو نیز در این چرخه و دایره‌ی هستی وارد شو و بنشین تا حقیقتِ گردشِ روزگار و چرخه‌ی حیات را دریابی.

در این مسیرِ معنوی، ربا گرفتن و سود اندوختن پسندیده است؛ جانِ محدودت را بده و صدها برابر از حیاتِ ابدی بازستان. خویِ درندگی و پستیِ حیوانی را کنار بگذار تا لطف و حمایتِ خداوند (چوپانِ مهربان) را نسبت به خود ببینی.

شبِ جهل و غفلت در حالِ گذار و رفتن است، پس خود را به لذت‌های حسی (خوردن و آشامیدن) مشغول مکن؛ دهان را از زیاده‌گویی و خوراک ببند تا طعمِ حقیقت که از راهِ سکوت چشیده می‌شود، درک کنی.

اگر گله می‌کنی که دشمنِ تو چیزی را از تو ستانده، از آن فرد دست بردار و دلبستگی‌ات را قطع کن تا به جای آن «یکی»، بیست برابرِ آن را از نزد خداوند به دست آوری.

جز به خدایی که آفریننده‌ی فکر و اندیشه است، به چیز دیگری نیندیش. تفکر و همتِ خود را از نان و امور مادی بردار و صرفِ یادِ معشوق (خداوند) کن.

خداوند زمین را پهناور آفریده است، پس چرا خود را در زندانِ تنگِ خودخواهی و منیت اسیر کرده‌ای؟ گره‌های فکری و وسواس‌های ذهنی را رها کن تا زیبایی‌ها و شرحِ بی‌کرانِ بهشت را درک کنی.

ساکت باش تا ثمره‌ی گفتارِ تو، که همان حقیقت است، حاصل شود. از خودِ کوچک و دنیای مادی بگذر تا «جان و جهانِ» اصلی (ذاتِ مطلقِ الهی) را مشاهده کنی.