دیوان شمس - غزلیات

دل و جانِ من در دامِ عشقی افتاده است که همچون دزدی زیرک و پنهان‌کار عمل می‌کند؛ عشقی که در عینِ ظاهری آرام و سنگین، آشوبی درونی و بیماری‌گونه در جانم پدید آورده است.

این عشق به سراغ جانِ بی‌قرار من می‌آید و وانمود می‌کند که در جستجوی جرعه‌ای آب است، اما در واقع هدفی جز شعله‌ور کردنِ آتشِ سوزانِ اشتیاق در وجودِ من ندارد.

عشق به من می‌گوید که این خانه (جسم و جان) را برای مدتی به من اجاره بده؛ غافل از آنکه وقتی اجازه دهم وارد شود، با آتشِ خود تمامِ این خانه را به انبارِ شعله تبدیل خواهد کرد.

گاهی معشوق ادعا می‌کند که این عرصه و خانه‌ای که تو برای خود ساخته‌ای، در اصل متعلق به من بوده است و تو تنها دیوارهایی بر گردِ آن کشیده‌ای.

معشوق می‌گوید این دیوارها و حصارهایِ 'خودپرستی' را از اینجا بردار و این میدان را به من واگذار کن؛ چرا که در این ساحتِ جان، هرچه دیوار و حد و مرزِ خودساخته باشد، مرده و بی‌ارزش است.

آن معشوقِ زیبا و خوش‌قد و قامت، پیوسته در پیِ شکارِ جان‌هاست و در کوچه‌هایِ وجود، همچون کارگری پرمشغله در رفت و آمد است.

عشق، رفتاری غیرقابل پیش‌بینی دارد؛ گاهی چاهی می‌کند، گاهی راهزنی می‌کند و گاهی صدایِ ناله‌ای از کوچه و بازار به گوش می‌رسد که نتیجه‌یِ همین دلبری‌هایِ اوست.

جانِ من این بازیِ عشق را می‌شناسد، آن را هدایت می‌کند و همراهش می‌رود؛ چرا که می‌داند وقتی عشق به غارت می‌آید، دیگر هیچ چیز از دارایی‌هایِ دنیوی برای انسان باقی نمی‌ماند.

ای پادشاهی که خنده‌ات همچون شکر شیرین است و مایه شادیِ هر موجود زنده‌ای؛ دل و جانِ من کیست که بتواند در برابرِ تو ادعایِ استقلال کند؟ تو مالکِ همه چیز هستی.

ای که مایه ذوقِ دل از نوشیدنِ شرابِ وصالت و مایه شوقِ دل از جوششِ یادِ توست؛ گوشت را به من نزدیک کن تا در گوشی با تو سخن بگویم و غیر از تو کسی آن را نشنود.

از باغِ لطفِ تو، جان و تنِ من گلباران شده است؛ تا حدی که حتی سمن‌زارها (گلستان) هم از تو خرامیدن و رقصیدن را آموخته‌اند.

اگر گوشِ جانم چنین خارش دارد و بیقرار است، به امیدِ رسیدن به توست و یقین دارد که این اشتیاق و امید، نتیجه‌یِ کرم و بزرگواریِ توست.

از آن زمان که به واسطه‌یِ تو دانا شدم، همچون چنگ (ساز) در دستانت افتادم؛ ای مولانا (خطاب به خود یا پیر)، این زاری و ناله‌یِ من را بشنو که نشانه‌یِ عشق است.

تا زمانی که عشق در وجودم هست، این مهر و محبت را در دلم می‌کارد. خاموش باش که دلم در عینِ سکوت، گفتگوهایِ عمیقی بدونِ مشغله‌هایِ بیهوده دارد.