دیوان شمس - غزلیات

ای محبوب، تو چه کسی هستی؟ آیا تو همان دلِ آگاه، یا دیده خرد، یا تجلی نور خداوندی هستی؟ تو همان چراغی هستی که جان‌های عاشق را روشن می‌کنی یا خورشیدی که راه و رسم زندگی را به ما می‌آموزی؟

زمانی که دل‌های مشتاق نام تو را می‌شنوند، چنان شوری در آن‌ها برپا می‌شود که در این دنیا نمی‌گنجند و تمامی مشکلات و گره‌های زندگی‌شان به واسطه نوری که از تو می‌تابد، حل و فصل می‌گردد.

از آن خورشید حقیقت تقاضا کردم که مرا نیز همراه خود ببرد؛ چرا که تو درمانِ تمام دردهای جان و تسکینِ رنج‌های درونی من شده‌ای.

او در پاسخ گفت: من سارقِ جان‌های پاکم و قدم بر عرش الهی می‌گذارم؛ من متعلق به عالم مادی و خاکی نیستم، مگر اینکه در زمان‌های خاصی برای راهنمایی به این عالم نزول کنم.

اگر تو هنوز اسیر خودخواهی و منیت خویش باشی، نمی‌توانی همراه من شوی؛ زیرا سفر به سوی معراج الهی و رسیدن به حق، جز برای انسان‌های فروتن و شکسته دل میسر نیست.

تو در ظاهر خود را فقیر و مسکین نشان می‌دهی، اما در باطن، نفس تو چنان قدرتمند است که مثل یک رهزنِ کافرِ فریبکار، راهِ حقیقت را بر تو بسته و مانع پیشرفت توست.

با تکیه بر پیری و موی سپید، حقیقت را از من پنهان نکن؛ پیر حقیقی کسی است که حتی علم غیب نیز در برابر دانش او ناچیز و مانند فرشی زیر پایش گسترده است.

او طبیب جان‌های عاشق است؛ حضورش برای جهان همچون روح برای تن است و همان‌طور که آهن در کوره گداخته می‌شود، او قلب‌های سخت و نفوذناپذیر را نیز نرم و متحول می‌کند.

او خاک وجود انسان را به زرِ ناب تبدیل می‌کند و به جسم بی‌روح، جانِ تازه می‌بخشد؛ از طریق اوست که حتی افراد بی‌دین نیز نور ایمان و حقیقت را در روان خود می‌یابند.

به آستانه و بارگاه او بیا و نشانه‌های حقانیت او را مشاهده کن؛ او چنان قدرتی دارد که هر مرده‌دلی را زنده می‌کند و چنان عشقی می‌آفریند که میانشان رابطه‌ای عاشقانه مانند ویس و رامین برقرار می‌شود.

ای دل، از سخنان شمس تبریزی این معانی ناب را استخراج کن، به امید آنکه آن پادشاهِ بلندمرتبه و شکوهند دوباره بازگردد.