دیوان شمس - غزلیات

در صبحگاهی روحانی، دودی (نشانه‌ای از آتش عشق) در بیابانِ وجود پدیدار گشت؛ دلِ عاشق همچون آتش گشت و پیکرِ او همچون کانونی برای این آتش شعله‌ور شد.

با شجاعت و دلبری در این آتشِ عشق قدم بگذار؛ چرا که در این مقام، حتی بزرگان و عارفانِ راهی (مانند ذوالنون) نیز با لذت می‌سوزند و فنا می‌شوند.

وقتی همچون شمعی در برابرِ پروردگار برافروخته شدی و وجودِ خود و قید و بندهایِ منطقی‌ات (چونی‌ها) را سوزاندی، جانِ تو به حقیقتِ مطلقی می‌رسد که فراتر از هرگونه توصیف و علت و معلولی است.

جز آن ماهِ آسمان‌منش (معشوق) کسی نمی‌تواند بر گردِ افلاک بچرخد؛ چرا که رها کردنِ دلبستگی‌هایِ پست و دنیوی، کاری نیست که هر انسانِ ناچیزی از عهده‌اش برآید.

به سویِ پادشاهِ حقیقی (خداوند) همچون بارانی که به دریا می‌پیوندد، شتابان برو؛ تا ببینی که دریایِ معرفت، با خونِ نفسِ اماره‌ات متلاطم گشته است.

بنگر که چه گل‌ها و ریحان‌هایی از این خونِ ایثار و فداکاری در بوستانِ وجود روییده است؛ آن‌گاه روحِ تو چنان پاک می‌شود که گویی دست از همه ناپاکی‌ها شسته است.

هنگامی که به خزانهٔ الهی وارد شدی که بی‌در و پیکر است، مانندِ سوزنِ عیسی (که نمادِ لطافت و کارآمدی روحانی است)، پرده‌هایِ حجاب را که همچون گنجِ قارون سنگین و فریبنده بودند، می‌دری.

در آنجا شاهِ قدسی را می‌بینی و بدون تماسِ جسمانی به وصالِ معنوی می‌رسی؛ و همچون موسی که از خضر آموخت، تو نیز در فقر و بندگی به جایگاهی رفیع مانندِ هارون دست می‌یابی.

چه در سکون باشی و چه در تلاطم، خود را به دریایِ حقیقت بسپار؛ تا آن منِ محدود و اندک، در آن دریایِ بیکران غرق شود و به کمال و فزونی رسد.

وقتی به آن شاهِ پادشاهان نگریستی، از مستیِ این دیدار چنان دگرگون می‌شوی که گویی هزاران پیمانه از شرابِ معرفت نوشیده‌ای.

وقتی شمسِ تبریزی (مرشدِ کامل) را دیدار کردی، جانت به شکرریزی و شادمانی می‌افتد و چنان به وحدت می‌رسی که در عینِ بودن در دنیایِ مادی، در عالمِ معنا نیز حضور داری.