دیوان شمس - غزلیات

به چهره‌ام به دقت بنگر؛ من دیگر آن کسی نیستم که هر بار پیش از این دیده بودی. وجود مرا بسان دریایی از شیرینی و موجی که لبریز از گوهرهای گران‌بهای معنوی است، تماشا کن.

هیچ‌کس نمی‌تواند از چنگال تقدیر الهی فرار کند یا از دامگاهِ قدرتِ مطلقِ او بپرهیزد. گویی قیامت همین اکنون فرارسیده است تا این غوغا و شورِ درونی را در پیشگاه تو به نمایش بگذارد.

گاه روح تو در بندِ گرفتگی (قبض) است و گاه در حالت گشایش و انبساط (بسط). از این دوگانگیِ حالات روحی بیرون بیا و به جای سرگردانی میان این دو، به مقام فراتر از آن سفر کن.

اگر همچون حضرت عیسی با شادی و تبسم درونی با حق مواجه شوی، لطف و شکرخنده او را دریاب؛ و اگر همچون حضرت موسی کمر به خدمت ببندی و در سختی‌ها استقامت کنی، کوه و قدرت او را تجربه کن.

چرا خود را خادمِ امور پست و ناچیزِ این دنیای گردون کرده‌ای؟ به کویِ جانانِ ما قدم بگذار تا حقیقتِ عالمِ بالا و درگاهِ رفیعِ او را به چشم ببینی.

به شاخه گل می‌گفتم تو در این گلخن (محل سوزاندن زباله و گرمابه) چه می‌کنی و چرا می‌رقصی؟ به باغِ اصلیِ جانِ آدمی وارد شو تا شکوفه‌های ابدی و شاخه‌های همیشه تازه‌ را ببینی.

به سیاره عطارد (نماد دانش و نویسندگی) می‌گفتم که به فضل و هنرِ خود مغرور نشو؛ قلمِ اندیشه را بشکن و بیا تا پیامِ شیرینِ حقیقتِ معنوی را بشنوی.

به سیاره زهره (نماد موسیقی و لذت) می‌گفتم اگر گوشت از شنیدن نغمه‌های دنیوی گرم شده است، سرِ خود را به سوی مجلسِ سلطانِ حقیقی بگردان تا شور و سودای واقعی را در آنجا ببینی.

همچون گل سوسن زبان‌های بسیاری (سخنان بیهوده) داری؛ از این پرگویی و زاری دست بکش. از غنچه‌ای که لب‌هایش بسته است درس بیاموز و از سکوتِ عارفان، خبرِ حقیقت را دریاب.