دیوان شمس - غزلیات

ای جان من، از کشمکش‌ها و داستان‌های بیهوده دست بردار و از جایگاهِ بلندِ پندارِ خویش پایین بیا و به خود بیا؛ چرا که هنگامِ شادی و بزمِ روحانی فرارسیده است.

در پیشگاهِ لطفِ بیکران تو، گناه و خطای ما چه اهمیتی دارد؟ هنگامی که تو همچون خورشید بر ما می‌تابی، مگر ممکن است ذره‌ای ناپاکی بر وجود ما باقی بماند؟

ای محبوب، بر تختِ دلِ ما وارد شو و بساطِ دنیوی و دلبستگی‌های ما را برهم بزن و نابود کن؛ هر آنچه می‌خواهی بسوزان و هر فرمانی که داری صادر کن.

اگر تو آن عقلِ محدود و حسابگرِ ما را که همچون باغی برای ما عزیز است به آتشِ عشق بسوزانی، در عوض هزاران باغِ حقیقت از دلِ این بی‌پروایی و شیداییِ عاشقانه برای ما می‌آفرینی.

و اگر عاشق در این راه به خاطرِ تهمت‌ها و سختی‌ها نزد مردم رسوا شود، باز هم تو هستی که از یک سو او را در نظرِ خلق بی‌آبرو می‌کنی و از سوی دیگر، در باطن او را به زیورِ عشق می‌آرایی.

آیا نه این است که تو به عناصرِ بی‌جانِ آب، درخشندگی و لطافت بخشیدی و به عناصرِ خاکی، پوششِ سرسبز و زندگی هدیه کردی؟

آیا نه تو بودی که از وجودِ یک انسان، تمامِ جهان را پر از آدمیان کردی و آیا نه تویی که به مگسِ ناچیز، شکوه و عظمتی همچون عنقای افسانه‌ای بخشیدی؟

پزشکی کوری را دید و دارویِ بینایی را به او نشان داد و به او گفت که از این دارو برای روشن شدنِ چشمانت بساز.

کور به طبیب گفت: اگر تو هم آنچه را که من در این عالمِ غیب می‌بینم، می‌دیدی، قطعاً چشمانِ ظاهریِ خود را از شدتِ حیرت و شوق بیرون می‌آوردی و به تماشایِ باطن می‌پرداختی.

چه لطفِ شگفتی است که هم بر باغِ زندگی می‌باری و هم بر گورستانِ مرگ؛ چه نوری که هم در چشمِ بینا حضور داری و هم در بی‌آنیِ چشمِ نابینا جلوه‌گری.

اگر این لطفِ تو بر زندگان بتابد، از قفسِ تن می‌پرند و به آسمان‌ها می‌روند و اگر بر مردگان بتابد، آن مرده همچون مسیح زنده می‌شود.

زاغ، غذایِ خود را از پلیدی و مردار تهیه می‌کند؛ چنین موجودی چه می‌داند که طوطیِ حقیقت‌جو، چه شهدِ نابی از حکمت در کام دارد؟

آن زاغِ پلید چه سخنِ بیهوده‌ای گفت که به او خوراکِ آلوده دادی؟ خدایا ما را از گفتارِ جاهلانه و این‌گونه سخنانِ بی‌پایه حفظ کن.

آن طوطیِ حقیقت‌گو چه سخنِ مقدسی بر زبان راند که تو آن شهدِ حکمت را به او بخشیدی؟ به فضلِ خویش، زبانِ ما را نیز به گفتنِ چنان سخنانِ حقی بگشا.

آن زاغ که به پلیدی‌ها خو گرفته، کیست؟ همان کسی است که برای رسیدن به مقام و ثروتِ دنیوی، به دانشی غیر از دانشِ دین و معرفتِ الهی روی آورده است.

آن طوطیِ دانا که سرچشمه‌یِ حکمت است کیست؟ کسی که سخن گفتنش عینِ حق باشد و کلامش در زمانِ خود، همچون کلامِ حضرت محمد (ص) نورافشانی کند.

در درونِ قلبم، محبوبِ حقیقی به من می‌گوید که سکوت و خاموشی بهتر است، چرا که این سخنانِ عرفانی، جان‌های لطیف و ناپخته را دچارِ سرگشتگی و دیوانگی می‌کند.