دیوان شمس - غزلیات

چرا چشمانت را به روی باغِ حقایق و چشمه‌ی حیاتِ جاویدان باز نمی‌کنی؟ چرا وقتی در اصل و ریشه، پاره‌ای از ما و همراهِ مایی، خودت را بیگانه فرض می‌کنی؟

ای جانِ من، تو از نسلِ طوطیانِ سخنگویِ عالمِ بالایی، پس ناز نکن و مرا با این دوری، آزار مده. من نیک می‌دانم که تو در نهادِ خود، خویِ شیرین‌سخنی و شکرخواری از حقیقت را داری.

به خانه‌ی دلِ خود بازگرد و از دیدنِ جلوه‌ی حق در آینه‌ی وجودت هراسی نداشته باش. آن طبعِ کج‌اندیش و نفسِ بدخواه را رها کن، چرا که پندار‌های باطل، بی‌پایه و سرگردانند.

ای پادشاهی که جان‌ها را می‌ربایی، به هر سویی که دیگران می‌روند، مرو. تو اگر برایِ ناآگاهان، تلخ و ناخوشایند به نظر می‌رسی، برایِ ما که عاشقیم، همچون شیرینی و حلاوت هستی.

اگر فردی کور باشد و نور را نبیند، عیب از نور نیست. اگر کسی که دچارِ بیماریِ صفراست، شیرینی را تلخ می‌بیند، تقصیرِ آن حلوا نیست.

جانِ خود را از بندِ خاک و تعلقاتِ مادی رها کن و جانِ آسمانی‌ات را ببین؛ همان جانِ پاکی که عاملِ گردشِ ماه و چرخِ فلکِ سبز‌گون است.

گام بر نردبانِ کمال بگذار و به جایِ نگاه به بیرون، چشمت را به حقیقتِ عیان بدوز. با این کار، نه تنها جسمت آسیب نمی‌بیند، بلکه جانت را تعالی می‌بخشد.

درختی را تصور کن که نه خشک است و نه تر (جاویدان و همیشه سبز)؛ در سایه‌سارِ این درختِ حقیقت، آرام بگیر و به آسودگیِ مطلق برس.

چشمه‌ای شگفت‌انگیز را می‌بینی که وقتی در کنارش می‌نشینی، به لطف و زیباییِ آن آراسته می‌شوی و رنگِ او را به خود می‌گیری.

وقتی چنان در محبوب غرق می‌شوی که خود را از او بازنمی‌شناسی، هم هست می‌شوی و هم نیست؛ در آن مقام، دیگر نه «کجایی» معنا دارد و نه «چه کسی»، چرا که رنگ و نشانِ فردیِ تو در او محو شده است.

وقتی با این چشمه‌ی معرفت درآمیختی، شمسِ تبریزی (حقیقتِ مطلق) در درونِ آبِ وجودت همچون ماه جلوه‌گر می‌شود تا جهان را بیاراید.