دیوان شمس - غزلیات

اگر تو جانِ من نبودی، آن‌گاه می‌توانستم رو در روی تو بایستم و تو را بنگرم. همچنین اگر تو ورای نشانه‌ها و صفت‌ها نبودی، می‌توانستم به نشانه‌ای تو را بیابم، اما تو فراتر از شناخت و نشانه‌گذاری هستی.

ای کسی که پیکری همچون نقره داری، من طلا یا گوهر نیستم که بخواهم ارزش خود را نمایان کنم. اگر من در معدنِ وجودِ تو نبودم، می‌توانستم گوهرِ درونی‌ام را که همچون طلاست، به نمایش بگذارم.

لطف و عنایتِ تو مرا در بند کشیده و اجازه نمی‌دهد که به هر سو حرکت کنم، وگرنه از هوسِ دیدارِ تو، ای که همچون شکر شیرینی، مانند مگسی گردِ عالم پرواز می‌کردم و به دنبالت می‌گشتم.

نهالِ جانِ من با عشقِ تو سخن گفت که اگر از عقوبت نمی‌ترسیدم، همچون سوسن که برگ‌هایش به زبان می‌ماند، تماماً به زبان تبدیل می‌شدم تا مدح و ثنای تو را بگویم.

مردم به من می‌گویند که لحظه‌ای عاقل باش و به خود بیا؛ پاسخ دادم که اگر در بندِ عشقِ تو نبودم و عقل داشتم، قطعاً همان‌گونه که شما می‌خواهید رفتار می‌کردم، اما چنین نیست.

اگر زیبایی و درخششِ ماه لایقِ کویِ تو بود، کمرِ آن را می‌گرفتم و همچون کسی که اسیر را با خود می‌کشد، آن را به سوی تو می‌آوردم.

اگر موجِ هوایِ عشقِ تو لحظه‌ای مرا به حال خود رها می‌کرد، آتشِ غم‌ها را در وجودِ عاشقان خاموش می‌کردم و مرهمی بر دردهای آنان می‌شدم.

اگر تیرِ غیرتِ الهی، چشمانِ زمانه و مردم را نمی‌دوخت و آن‌ها را کور نمی‌کرد، من مانند کمانی در دستِ تو، آشکار و نمایان بودم.

این ابیات که خواندی، رمز و کنایتی از جانبِ شمسِ تبریز است. ای کاش من می‌توانستم آن‌قدر به او نزدیک شوم که ترجمان و مفسرِ رازهای او باشم.