دیوان شمس - غزلیات

در قلمرو نیستی (فنای از خویشتن)، آشوب و غوغایی به‌پاست؛ آتش عشق چنان شعله‌ور گشته که هرگونه بنا و سازه‌ای (کنایه از نفس و تعلقات دنیوی) را ویران کرده است.

زیرا اگر بنا و خودپرستی برپا باشد، مانند سایه‌ای در برابرِ آفتابِ حقیقت عمل می‌کند؛ و محال است که سایه بتواند با وجودِ خود در برابرِ آفتابِ کمال‌بخش، ستیزه‌ای داشته باشد.

روحی که در سایه (دوری از حقیقت) مانده، سرد، خسته و بی‌نشاط است و پیوسته چشم‌انتظارِ بشارتی است تا او را از این تیرگی رهایی دهد.

اما جانی که در آفتابِ حقیقت غرق شد، هر لغزشی که داشته باشد، به دلیلِ نورِ مطلقِ الهی، به سرعت بخشوده می‌شود و آن نور، کفاره و جبرانِ گناهِ او می‌گردد.

نورِ آفتاب بر کوه و زمین اثر می‌گذارد و دیده می‌شود، اما در فضای میانِ زمین و آسمان، به دلیلِ کمالِ لطافت و پاکی، قابلِ رؤیت نیست.

جانِ آدمی همچون ذراتِ غبار در نورِ آفتاب به رقص درآمده؛ بنگر که چگونه با پذیرشِ این نور، همچون لعل می‌درخشد و در انعکاسِ آن، مهارتی شگرف می‌یابد.

جان، وجودِ سنگی و سختِ خویش را می‌دهد و در عوض، جانی لعل‌گون و باارزش به دست می‌آورد؛ چه تجارتِ سودمندی که با رقص و شادی همراه است.

خورشیدِ عالم‌تابِ حقیقت طلوع می‌کند و رو به سوی جانِ سالکان می‌آورد تا بدونِ نیاز به واژه و حرف، رازِ ازلی را برای آنان بازگو کند.

آن کس که هر لحظه پنهانی شعله‌ای از عشق بر جان می‌زند، چه دل و شهامتی می‌خواهد که بتواند به آن اشاره‌ای کند یا آن را وصف نماید؟

ای شمسِ تبریزی که محرمِ رازِ حق و پادشاهِ شهرِ تبریزی؛ پادشاهِ ازلی، کسانی را که در راهِ عشقِ تو جان باخته‌اند، موردِ عنایت و زیارتِ خویش قرار می‌دهد.