دیوان شمس - غزلیات

ای عارفِ سخنور، اگر در برابر سختی‌های مسیر تا رسیدن به روشناییِ حقیقت شکیبایی کنی، به مقامی دست خواهی یافت که تو خود، جان و محافظِ کسانی خواهی بود که از رنج‌های دنیا دل‌خسته و ناامیدند.

همانند امام علی(ع) که در میدان نبرد بر نفس خود مسلط بود، تو نیز نباید به وسوسه‌های شیطانی (که اینجا به 'ابولهب' تشبیه شده) اجازه دهی که راه را بر تو ببندند و بر ایمانت چیره شوند.

باید با نفس سرکشِ خود مبارزه کنی تا خداوند تو را به عنوان مجاهدی در راه حق بپذیرد. در این صورت، اگرچه در ظاهر در خانه نشسته‌ای، اما در باطن به مقامِ رزمنده و حاجیِ راهِ حق نائل آمده‌ای.

ای پیرِ راه که جامِ معرفتِ ازلی را به دست داری و کلامت شیرین‌تر از قند و عسل است، تو گنجینه‌ای از جان و دل و جایگاهِ والایِ حقیقت‌طلبی (بوالحسنی) هستی.

تو مانندِ جنبشِ بال‌های فرشتگان هستی که راهِ آسمان‌ها را باز می‌کند؛ تو همچون نمک که مایه خوش‌طعم شدنِ غذاست، عاملِ صفا و پایداریِ جمعِ دوستانِ خدا هستی و مانندِ چراغ‌دانی که نورِ الهی را در خود نگه می‌دارد، به دیگران روشنایی می‌بخشی.

تو باده‌ی عشقِ الهی را به سالکان می‌نوشانی و آنان را مست می‌کنی؛ سپس یا به آنان می‌آموزی که چگونه در شور و حالِ عرفانی، فریادِ شوق برآورند، و یا اگر آمادگی نداشته باشند، آنان را از آن مقامِ بلند به زیر می‌آوری و سرکوب می‌کنی.

مؤمنِ واقعی کسی است که از اشتباهاتِ گذشته درس می‌گیرد و دوبار از یک ناحیه آسیب نمی‌بیند؛ اگر تو در راهِ حق صادق و پاک‌دل باشی، هم صاحبِ ایمان هستی و هم موردِ اعتمادِ حق‌تعالی قرار می‌گیری.

ای دلِ من، سکوت کن و دیگر از 'منِ' خود سخنی نگو. تنها از کسی یاد کن که یادِ او دهانِ جانت را همانندِ گلی تازه و خوش‌بو، معطر و شیرین می‌کند.