دیوان شمس - غزلیات

ای که از حاجت‌های تکراری من خسته شده‌ای؛ با این حال من هر لحظه تشنه‌تر از پیش به سوی تو می‌آیم. در پایان، چه چیزی از تو کاسته می‌شود اگر حاجتِ کسی را برآورده کنی؟

آخر بگو چه چیزی از گنجینه‌های تو کم می‌شود که از جانب تو نیازی برآورده شود؟

آیا از اینکه موجودی از عدم به هستی درآید، زیانی به تو می‌رسد؟ هرگز! بلکه آن موجودِ عدم‌زده، لباسی از هستی می‌پوشد و از شکوهِ وجودِ تو، جایگاهی والا می‌یابد.

کسی که استحقاقِ رحمت تو را دارد، به مقام و منزلتی بلند می‌رسد و می‌تواند در مکتب و محضر تو، آیاتِ الهی را از لوحِ محفوظِ حقیقت بخواند.

ای کسی که رحمتی برای همه جهانیان هستی، از دریای یقینِ خود، به خاکیان (انسان‌ها) گوهرهای معرفت می‌بخشی و به ماهیان (موجوداتِ غرق در دنیا) آسایش و آرامش می‌دهی.

موجِ این دریای رحمت گاهی گوهرِ حکمت می‌بخشد و گاهی کشتیِ غرور و خودپرستیِ انسان را می‌شکند تا او را از تعلقات برهاند؛ هر یک از خلایق در این دریا حالی خاص دارند.

در حقیقت، اجزایِ هستی پیش از آنکه ما بدانیم، همچون سپاسگزاران در سجده‌گاهِ حق‌اند و برای خدمت به این موجِ عشق، گاهی قامتِ بندگی می‌افرازند.

در برابرِ این دریایِ نادیدنی و نهان، هفت دریایِ دنیای مادی، مانندِ بخشنده‌ای هستند که چیزی عطا می‌کند یا راهبی که در طاعت و عبادت است؛ یعنی ناچیزند.

این دریایِ پر از مرواریدِ ما، همان عمرِ جاویدان و جانِ حقیقتِ ماست؛ بنابراین عمرِ ما بی‌انتهاست و برای ما پایان و غایتی متصور نیست.

ای قطره (ای انسان)، اگر آگاه شوی و با سیلِ خروشانِ عشق همراه گردی، این سیل تو را به سوی دریای حقیقت می‌برد و در آنجا دیگر هیچ آسیب و آفتی تو را تهدید نخواهد کرد.

و اگر سرکشی کنی و غافل شوی، باز هم آن سیلِ عشقِ راستین، گوشِ تو را می‌گیرد و به دنبال خود می‌کشد، چرا که در باطنِ آن قهر، مهربانیِ پنهانی نهفته است.

اکنون ساکت می‌شوم و شکرِ معنوی را پنهان می‌کنم، چرا که گروهی از طوطیانِ غیب، از عالمِ بالا برای من ارمغان و غنیمتی آورده‌اند.

به این شکرِ روحانی نگاه کن و صدایِ خاییدن و لذتِ آن را بشنو؛ نه این شکر صورتی ظاهری دارد و نه آن طوطیانِ عالم غیب، ابزارِ مادی برایِ سخن گفتن دارند.

خداوند قندی دیگر دارد که در هیچ نیشکرِ دنیوی یافت نمی‌شود؛ نه طوطیِ حیوانی و نه حلقومِ انسانی، طاقت و تواناییِ دریافتِ آن شیرینیِ معنوی را ندارند.