دیوان شمس - غزلیات

فصل بهار فرارسیده است؛ باغ را بنگر که از زیبایی‌های بی‌نظیر انباشته شده است؛ گویی حضرت سلیمان انگشترِ پادشاهی خود را بر لشکریانش عرضه کرده و این‌همه شکوه را به نمایش گذاشته است.

چهره‌های سپید و درخشانی که از دل خاک تیره و سیاه روییده‌اند؛ تو نیز ای کسی که از تیرگیِ کفر و ناآگاهی رسته و به روشناییِ ایمان و معرفت رسیده‌ای، در این میان بسیار خوش می‌درخشی.

گلزار را تماشا کن، به آبِ روان بنگر که نقش یار در آن افتاده است؛ به چشمانِ خمارِ گلِ نرگس و شکوفه‌های سرخ‌رنگِ غنچه‌ها نگاهی دقیق بینداز.

گلبرگ‌ها را ببین که بر روی هم ریخته‌اند؛ آن‌ها چنان به هم می‌مانند که گویی زیورآلات و حلقه‌های زر و سیم هستند که بدون دخالت هیچ زرگر و صنعتگری ساخته شده‌اند.

در جانِ بلبل، نغمه‌ی گل را دریاب و از آن‌جا به عقلِ کل (منبع دانایی) راه یاب؛ و از رنگ‌های ظاهریِ دنیوی فراتر برو تا شاید بتوانی به آن جهانِ بی‌رنگِ حقیقتی دست یابی.

زیباییِ گل، عقل را از سر می‌برد و حیران می‌کند؛ و گلِ نسرین با زبانِ حال اشاره می‌کند که آن کسی که این صورتگری و نقش‌بندی را انجام داده، در پسِ پرده‌ی غیب پنهان است.

ای خداوندی که میانِ اضداد صلح برقرار کرده‌ای و به سنگِ سخت، جان بخشیده‌ای؛ چرا این گلِ بدرنگ و فانی را چنین در رنگ‌ها و جلوه‌های گوناگون می‌آرایی؟

اگر شاخه، طراوت دارد و سرو، سرافرازی و زیبایی؛ و اگر گل صدگونه دلبری می‌کند، ای جانِ من، تو حقیقتی دیگر و مقامی بسیار برتر از این‌ها داری.

باغ و راغ و گل، یا شراب و مستی، و حتی روح و عقلِ کل، در برابرِ تو چه ارزشی دارند؟ تو از جانِ جان‌ها (حقیقتِ برتر) نیز خوش‌تر و برتری.