دیوان شمس - غزلیات

اگر در وجودت شعله‌ای از عشق پاک و بی‌آلایش داری، بدان که در جهان آینده، ثمره این عشق را به صورت زیبایی‌های بی‌پایان و حقیقت‌های گشاده و آشکار خواهی دید.

به میل و شهوت نفسانی خود نگاه کن؛ با اینکه در ظاهر ساده و بی‌رنگ و لعاب به نظر می‌رسد، اما همین تمایلِ ساده، منشأ پیدایش دنیایی از بت‌ها و دلبستگی‌های گوناگون در وجود تو شده است.

گرچه نیروی سازنده و شهدبخشِ جانِ تو در نگاه اول پنهان و ناپیداست، اما دقت کن که همین نیروی درونی، در شش جهتِ عالم هستی (تمام ابعاد فضا)، عسلِ حکمت و معرفت را ساخته و ذخیره کرده است.

اندازه جسمِ خاکی تو بیش از سه گز (قدِ قامتِ انسان) نیست، اما اگر به عمقِ وجود خود بنگری، می‌بینی که گستره باطن تو از نه آسمان (تمامِ جهانِ هستی) نیز وسیع‌تر است.

تا کی می‌خواهی به دنبالِ لذت‌های پست و ناچیز بدوی؟ این کوزه (جسم و تعلقات مادی) که مانعِ رسیدن به حقیقت است را بشکن و با کنار زدنِ این پوشش‌های ضخیم و گل‌آلود، به شرابِ نابِ معرفت دست پیدا کن.

نماز و عبادتِ خود را با حرارتِ عشق آتشین کن تا سجده‌ات به حقیقتی خالص بدل شود؛ آنگاه است که از زیرِ این سجاده‌نشینیِ ظاهری، چهره‌ی محبوبِ آتشین‌رخ (حقیقتِ الهی) آشکار خواهد شد.

عشقِ شمس تبریزی چنان والا و پادشاهانه است که بر همه‌چیز سوار است و بر همه تسلط دارد، به گونه‌ای که خورشید و ماه که خود مظهرِ بزرگی در آسمان‌اند، در رکابِ این عشق پیاده راه می‌پیمایند و فرمان‌بردارند.