دیوان شمس - غزلیات

ای جانِ من، بنگر که در این تالارِ دل چه کسی ایستاده است؟ حقیقتاً که بر تختِ پادشاهیِ دل، جز شاهِ حقیقت و فرزندِ شاهِ معنویت (معشوق) کسی شایسته نیست.

معشوق با دست اشاره کرد که از من چه می‌خواهی؟ مگر عاشقِ مست و از خود بی‌خود شده، جز باده‌ی عشق و وسیله‌یِ پذیرایی (نُقل) چیز دیگری طلب می‌کند؟

این بزمِ ابدی که در خلوتِ حقیقت بنا شده، آکنده است از نُقلی که از جنسِ دل است و شرابی که از نورِ مطلقِ خداوند سرچشمه می‌گیرد.

ای انسانِ پاک‌دل، در این محفلِ عاشقان، فریبِ دغل‌کاران را مخور. بسیارند کسانی که با تظاهر، خود را اهلِ عشق نشان می‌دهند؛ پس هشیار باش تا فریبِ آنان را نخوری.

در جمعِ رندان و اهلِ معرفت، زنهار که ادعایی نداشته باشی و خودنمایی نکنی. همچون غنچه باش که لب فرو بسته، اما در باطن همچون گل، حقیقت را آشکار کرده است.

این جهان مانند آیینه‌ای است که نقشِ کمالِ عشق را بازتاب می‌دهد. ای مردم، آیا دیده‌اید که جزءِ کوچکی از کلِ هستی بزرگ‌تر باشد؟

در این گلستانِ هستی، مانندِ سبزه در کنارِ راه باش و پیاده برو؛ زیرا معشوق، چون گلی زیبا سواره است و ما همگی در برابرِ او پیاده و فروتن هستیم.

در حقیقتِ عشق، او هم تیغ است و هم کشنده و هم مقتول و هم قاتل؛ اوست که هم عقلِ کل شده و هم عقل را به مستیِ عشق فراخوانده است.

آن شاهِ حقیقی، صلاح‌الدین است که سایه‌اش مستدام باد؛ دستِ کرم و عنایتِ او همواره مانندِ قلاده‌ای بر گردنِ من است که مرا به سوی خود می‌کشد.