دیوان شمس - غزلیات

آن معشوق زیباروی با این دلِ خون‌گرفته من چه عشقی دارد که پیوسته جویای احوال من است؟ در حالی که من به مقامی رسیده‌ام که از هرگونه صفت و تعلقی رها شده و به دریای بی‌‌‌کرانِ حق پیوسته‌ام.

او لحظه به لحظه کف دستانش را با خونِ دل من رنگین می‌کند (اشاره به رنج و شهادتی که در راه او می‌کشم)؛ تا جایی که به خاطرِ رفتارهای او، خونِ دلِ من به رودی خروشان و عظیم مانند رود جیحون بدل شده است.

مردم به من لقب عاشق داده‌اند، اما در حقیقت اوست که تاب دوری از من را ندارد و این نشان می‌دهد که عشقِ او به من، از عشق من به او بسی فراتر و عمیق‌تر است.

زمانی که سرم را به سوی آسمان بلند کردم، ماهِ درخشانی را دیدم که زیبایی‌اش خورشید را به فتنه و آشوب انداخته و مایه تباهی و سرگشتگیِ اهل آسمان شده است.

همان‌طور که ذرات در هوا و قطرات در دریاها پراکنده‌اند، یاد و خاطره این معشوق نیز در ذهن و جانِ عاشقانش همچون شراب و ماده‌ای سکرآور (افیون) عمل می‌کند و آنان را از خود بی‌خود می‌سازد.

عقل که همچون واعظی مصلحت‌اندیش به سراغم آمده بود تا مرا نصیحت کند، به او گفتم: برخیز و برو! تو با این روحیاتِ سرد و خشک، مجلسِ گرمِ عاشقی ما را به سردی کشاندی؛ ای کسی که ادعای دانایی و حکمتِ افلاطونی داری.

راهی به سوی شمس تبریزی پیدا کن، زیرا به برکتِ نگاهِ مهرآمیز و انفاسِ قدسیِ او، می‌بینی که حتی مردگانِ کهنه‌شده در جهل و غفلت نیز زنده شده و به مقامِ عاشقی و شیدایی می‌رسند.