دیوان شمس - غزلیات

ای کسی که در برابر گلزارِ زیبایی‌های تو، گلِ یاسمن از شرمِ کم‌بهایی خویش، خود را پایمال می‌کند و در برابرِ راستایِ خطوطِ چهره‌ات (ابرو و مژگان)، بهترین مشک‌های ختن نیز در برابرِ رایحه و زیبایی‌ات بی‌اعتبار شده و پایمال گشته‌اند.

ای که وجودِ تو، اصلِ زیباییِ تمامِ مردان و زنان است؛ اما همین انسان‌ها وقتی به باغِ عشقِ تو وارد می‌شوند، خود را در برابرِ شکوهِ تو کوچک دیده و غرورشان را پایمال می‌کنند.

ای معشوقی که چهره‌ی شاهانه‌ات، جانِ عاشقان را همچون پروانه‌ای به سوی خود می‌کشاند و در این میان، جان‌های بی‌شماری چون شمع در لگنِ عشقِ تو ذوب شده و پایمالِ آتشِ این عشق می‌گردند.

ای که عقل و اندیشه‌ی عاشقان از شرابِ شورانگیزِ شیوه‌ی تو (که یادآورِ منصور حلاج است) سرشار است؛ به طوری که صدها نفر در راهِ عشقِ تو، با جان و دل به سوی دار و طنابِ اعدام می‌روند و با اشتیاق از غرورِ خود دست می‌شویند.

جانِ عاشق که از شدتِ لاغری و دوری از لذت‌های دنیوی، آن‌قدر صیقلی و لطیف شده بود، حال با لذتِ عشقِ تو چنان فربه و بزرگ شده است که دیگر در تنگیِ این جهانِ مادی نمی‌گنجد و در خویشتنِ خود غرق و کوچک گشته است.

سالکانِ راهِ حق (هدهدان) وقتی در قفسِ تن به حضورِ سلیمانِ جان (مرشد) رسیدند، چنان غرقِ لذت شدند که دیگر میلِ پریدن و رهایی از قفس را نداشتند و در همان وطنِ وصلِ او، آرام گرفتند.

جانِ عاشق به جهانی فراتر از مکان تعلق دارد و جسمِ ما تنها سایه‌ای از پیمانِ ازلی (الست) است؛ اکنون جانِ عاشق در حالِ رقصِ معنوی است و این تنِ خاکی در این میانه پایمال و ناتوان گشته است.

قهقهه‌ی شادمانه‌ی عشقِ او، مجلس را پر از شیرینی و حلاوت کرد؛ به گونه‌ای که حتی اندوهگین‌ترین افراد (بوالحزن) نیز در کنارِ فردِ مبارک و نیک‌بخت (بوالحسن)، به رقص و شادی درآمده و خود را در عشقِ او گم کرده‌اند.

چهره و چشمانِ شمسِ تبریزی، گل‌ها و نسرین‌های زیبایی را در عالم کاشته است و در میانِ این همه زیبایی و طراوت، جسمِ من (عاشق) در نهایتِ فروتنی و بی‌خودی، خرد و کوچک شده است.