دیوان شمس - غزلیات

یک جرعه از شرابِ معرفت، از صدها هزار جانِ دنیوی ارزشمندتر است؛ پس برخیز و تمام دارایی و منیتِ خویش را به گرو بگذار و از آن دست بشوی.

ما از منیت و خودخواهیِ خویش بیزاری جستیم و توبه کردیم؛ اکنون ما از این جایگاهِ معنوی (مقامِ فقر و فنا) هرگز کوچ نخواهیم کرد.

شرابِ عشقِ الهی ما را یک‌رنگ و یگانه می‌کند تا آنجا که تمامِ تفاوت‌ها میانِ کوچک و بزرگ، فرودست و فرادست، از میان برود و همه به یگانگی برسند.

درویشِ حقیقی از وجودِ خود تهی شد؛ ای ساقی، این جامِ خالیِ ما را با شرابِ فقر (نیازِ مطلق به درگاهِ الهی) لبریز کن.

برخیز و آن کمانِ اراده را زه کن؛ ما خود همان کمان هستیم که باید آماده‌ی تیراندازیِ عشق باشد و شرابِ الهی، همچون زه، به ما توانِ پرتاب می‌دهد.

عقلِ حسابگر و پر از تدبیر، در جایِ خود باقی می‌ماند و به کمال نمی‌رسد؛ این عاقبتِ پیرانِ مغروری است که به دانشِ اندک و فربهیِ نفسِ خود می‌بالند.

ما غمِ دنیا را نمی‌خوریم؛ اصلاً چه کسی دیده است که بارِ هستی را تو بر دوش بکشی و خداوند (او) با رفتاری کنایه‌آمیز یا با صدایِ «عه» (اشاره به بی‌اعتباریِ تلاشِ بشری) آن را نادیده بگیرد؟ در واقع بارِ اصلی را او می‌برد.

از اندوهِ دنیوی بگریز و به سویِ پادشاهِ عالم (خداوند) حرکت کن و از این خانه‌ی عاریتی و موقتی که دنیاست، به بیرون بجه.