دیوان شمس - غزلیات

ای جان من، رازِ میان من و خدا را نزد دیگران بازگو مکن و آن را به صورت داستان و افسانه‌ای برای مردم در نیاور؛ چرا که شنیده‌ای در مجالسِ هم‌نشینی، سخنانِ ناگفته، به قصه و حرف‌های بیهوده تبدیل می‌شوند.

شنیده‌ای که گفته‌اند دین بر پایه خیرخواهی و نصیحت است؛ اما بدان که حقیقتِ نصیحت در افراط و تفریط نیست، بلکه در میانه و اعتدالِ راه یافتن است.

شنیده‌ای که گفته‌اند تفرقه و دوری از حق، عین عذاب است؛ پس بدان که فراق و جدایی از اصلِ وجود، همچون آتشی است که زبانه‌های آن، جان آدمی را می‌سوزاند.

چون خداوند فرموده است که برای آنچه از دست داده‌اید غمگین مباشید، پس چرا بیهوده نگران هستی؟ این دنیا که همچون دامی برای شکارِ جان‌هاست، ارزشِ این همه رنج و سختی را ندارد.

چون حق تعالی فرموده که صلح و آشتی بهترین راه است، پس ای انسانِ یگانه و پاک‌نهاد، این ماجراها و کشمکش‌های بیهوده را رها کن.

بپاخیز و حرکت کن، زیرا خداوند تو را به سوی خود فرا می‌خواند. احساس غریب بودن در این دنیا را رها کن و به سوی خانه حقیقی خود بازگرد.

حرص و طمع را که نشانه‌ی وابستگی است کنار بگذار، چرا که فقر و تهیدستیِ اختیاری، مایه افتخار است. چرا از این فقر و بی‌نیازی نسبت به دنیا، شرم می‌کنی؟

وقتی راهِ معنویت با حدیثِ 'من نزد پروردگارم شب را به صبح می‌رسانم' گشوده شده است، چه اهمیت دارد که اگر نانِ خشک و ناچیزی هم برای خوردن نداشته باشی؟

تجلیِ خداوند بر دل، کمتر از تجلی او بر کوه نیست که کوه را متلاشی کرد. این حقیقتِ حضور را بخوان و درک کن و آن را تنها به عنوانِ یک قصه و افسانه نپندار.

خداوند با توست و از رگ گردن به تو نزدیک‌تر است. او در تمامِ اجزای وجود تو (همچون زلف) حضور دارد، اما تو مانندِ شانه، از این نزدیکی و حضور آگاه نیستی.

اما بدان که حقیقتِ زندگی و نظم‌یافتگیِ وجود، از همین زلفِ جان‌بخش و شانه زدنِ الهی حاصل می‌شود. برای فهمیدن این موضوع، قرآن بخوان تا به حقیقتِ نهایی برسی.

چون خداوند دستور داده است که سکوت کنید و گوش فرا دهید، ای طوطیِ خوش‌سخنِ جان، لب فرو بند و خاموش باش و تا رسیدن به آشیانه‌ی اصلی، پرواز کن.