دیوان شمس - غزلیات

آن معشوق بی‌همتای من به سوی جان و دلم بازگشت؛ امروز به تماشای این احوالات شگفت‌انگیز و دور از عادت بنشین.

به یاران باوفا و پیروان راستین طریق حقیقت نگاه کن که چگونه با بازگشت آن گنجِ گران‌بها (نورِ الهی) به این ویران‌سرایِ تن، به رقص و پایکوبی برخاسته‌اند.

ای دیدگان طبیعت و ای گوش‌های شنوای سخن، شاهد این حضور باشید؛ ای یارِ زیبا، لب‌های شیرین خود را بگشا و کلامی بگو که حکایتِ خوشی در پی دارد.

ای ساقی! امروز شرابِ معنوی را بی دریغ و بی‌حساب ببخش؛ چرا که دریایِ بی‌پایانِ لطف الهی با بخشیدن چند پیمانه شراب کم نمی‌شود.

در عالمِ حقیقت، میانِ شراب (عشق) و پیمانه (ظرف وجودی) دوگانگی و جدایی نیست؛ اگر می‌خواهی به وحدتِ کامل برسی، باید حصارِ منیت و دوگانگی را در هم بشکنی.

من همچون بازِ شکاری هستم که به دنبال حقایقِ والا می‌گردد و جانم را در بندِ تعلقات دنیوی اسیر نمی‌کنم؛ دیگر بیش از این در این ویرانه (جهان مادی) همچون جغدِ شوم نخواهم ماند.

من به حضورِ سطحیِ تو قانع نمی‌شوم و صبر و شکیبایی از دلم گریخته است؛ این حرف‌های دلداری‌بخش را به دیگری بگو که من دیگر حوصله شنیدنِ افسانه‌های توخالی را ندارم.

من از تبارِ عالمِ ملکوت و آسمانم و مدتی کوتاه در این خاک‌دان (دنیا) به امانت نشسته‌ام؛ همان‌طور که با رسیدن فصل بهار، دانه‌ها سرسبز می‌شوند، من نیز با دم مسیحاییِ عدالت شکوفا خواهم شد.

تو ای نفسِ اماره یا ای مکرِ دنیا، دشمنِ جان‌هایِ پروازگر هستی؛ با همان دانه‌هایی که می‌دانی (هوس‌ها)، مشتی از انبارِ فریبِ خود را بر سر راهِ پرندگان می‌پاشی تا آن‌ها را اسیر کنی.

ای کسی که به وجودِ من، ارزشی بیش از صدها آسمانِ نیلگون بخشیده‌ای، ای دوست! به صراحت بگو که آیا این حقیقتِ وحدت که می‌بینم، واقعیت دارد یا نه؟

ای جانِ من، یک‌بار دیگر آن زنجیرِ عشق و جذبه را بجنبان تا آشوبی در دل‌ها برپا شود و سپس از جایگاهِ رفیع خود، به تماشایِ مردمِ دیوانه (عاشقانِ سرمست) بنشین.

این چه جایگاهِ عجیبی است که همچون گلستانِ بخت و اقبال است؟ خدایا این چه درختِ پربرکتی است که صدها بلبلِ مست (عاشقان) در هر لحظه در آن لانه می‌سازند؟

جان‌ها با اشتیاق به سوی تو کشیده می‌شوند و دل‌ها به سمتِ خوبان و زیبا رویانِ عالمِ معنا می‌آیند؛ چرا که بهارِ حقیقت فرارسیده و آن دیارِ بیگانه و سردِ زمستانی (جهل) به پایان رسیده است.