دیوان شمس - غزلیات

من سرخوشم و تو شادمانی؛ اندوهی که نه دلی دارد و نه سری (سرسام‌آور و بی‌ریشه) ارزشی ندارد. پس دلت را به معشوق ببخش و از او بهره ببر؛ چرا که آن که دلی را می‌رباید، بهترین انتخاب است.

تمام عالم همچون دریایی است و جسم ما مانند صدفی که در پی گوهری می‌گردد. جانِ آدمی در حال وصف آن گوهر حقیقت است؛ از این‌ها (دریا و صدف) که بگذری، خودِ گوهر از همه چیز برتر و والاتر است.

ظاهر و صورتِ عالم همچون چادری است که جان آدمی در درون آن پنهان شده است. حقیقتِ وجودی انسان بهتر است که از صورت و پیکر رها باشد و فراتر از هر آن چیزی باشد که در ذهن و تصور می‌گنجد.

تو تنها پرده و حجابِ تن را دیدی و از آنچه در سینه و جان می‌گذشت، چیزی نشنیدی. آن زخمه‌ای (نوا و تلنگری) که بر دل نواخته می‌شد، پرده و مقامِ موسیقاییِ دیگری است که بسیار برتر از آن چیزی است که تو تصور می‌کنی.

از چهره‌ات (سیمایت) ارزش و اعتبار (زر) ساطع کن و با چهره‌ای که نشانی از زر دارد سخن بگو. چه با ثروت و چه بی ثروت، غم وجود دارد؛ اما در نهایت اندوهی که با زر و اعتبارِ معنوی باشد، بهتر و ارزشمندتر است.