دیوان شمس - غزلیات

محبوب با جامی از شرابِ معرفت که همچون مشعلی فروزان می‌درخشید، به نزدِ من آمد. او مرا به هم‌پیالگی و همراهی دعوت کرد و من با شور و اشتیاق و فریادِ 'آمدم' پاسخِ او را دادم.

این شراب چنان درخشندگی و فروغی دارد که تابشِ آن حتی ستاره‌ی مشتری را نیز حیران و بی‌جان می‌کند. عطرِ خوشِ این شراب چنان گیراست که فلکِ سنبله در برابرِ آن به رقص و چرخش در می‌آید.

به واسطه‌ی این شراب، کوه‌های استوار و سنگین، سبک و سست می‌شوند و در مقابل، مغزِ انسان که در حالتِ عادی خالی است، سرشار از معرفت و سنگین می‌شود. روحِ انسان شیفته و جان‌فدایِ این شراب می‌گردد و عقلِ حسابگر همچون کوزه‌ای شکسته، کاراییِ خود را از دست می‌دهد.

این شراب نه پاک است و نه پلید؛ بلکه فراتر از تعاریفِ دوگانه‌ی دنیوی است. در سراسرِ هستی چیزی مانندِ آن دیده نشده است. این شراب، گشاینده‌ی قفل‌های بسته و کلیدی است که هزاران زنجیرِ گرفتاری را از پایِ جانِ انسان باز می‌کند.

این شرابِ معرفت، انسانِ افسرده و دل‌مرده را شاداب می‌کند و به کسی که سرگشته و بیهوده‌گو است، درکی حقیقی می‌بخشد. این همان حقیقتی است که از راهی پنهان و غیرِ معمول، راهبر و رهگشایِ هزاران قافله‌یِ سالکان است.

این شرابِ عشق، پیشرو و راهنمایِ عاشقان شده و ایمانِ ظاهریِ زاهدان را می‌رباید. این شراب همچون دایه‌ای است که زیباییِ باطنیِ زیبارویان را پرورش می‌دهد و عاملِ اصلیِ شور و فریاد و غوغایِ عاشقان است.

هر کس که از این شراب بنوشد، برای همیشه در مستیِ الهی غرق می‌ماند. و هر کس از آن نچشد، تا پایانِ عمر در مسیرِ اندوه و رنج سرگردان خواهد بود و هیچ گلایه‌ای هم از کسی ندارد، چون خود را محروم کرده است.

ای کسی که دلی کوچک و طاقتِ کمی داری، در اقیانوسِ حقیقت غرق شو، از شرابِ الهی سرمست باش و در راهِ او هستیِ مجازیِ خود را از دست بده و ویران شو.

هر کس به این شراب و این عشق گمانِ درست ببرد و آن را باور کند، از چنگالِ مرگِ معنوی رهایی می‌یابد. کسی که به آن مقامِ وصف‌ناشدنی برسد، چنین جایگاهِ بلند و عظیمی را به دست آورده است.