دیوان شمس - غزلیات

قلم در برابر توصیف نشانه‌ها و اوصاف تو از شدت حیرت و ناتوانی می‌شکند و خردِ آدمی در راهِ پر پیچ و خم و هجرانِ سنگینِ تو، راه و مسیرش را گم می‌کند.

چه کسی می‌تواند هم‌نشین و هم‌تراز تو باشد؟ چه کسی می‌تواند برگزیده‌ی تو شود؟ چه کسی می‌تواند از کمینگاهِ تقدیرِ تو بگریزد و چه کسی می‌تواند کمانِ قدرتِ تو را به کار گیرد (جز خودت)؟

چهره‌ام از شدتِ عشق همچون طلا (زرد) شده است و هزاران اثر از دوری تو بر من هویداست. ای مظهر زیبایی، به سوی من نظری بیفکن که من با تمام وجود و جانم، شیفته و پای‌بندِ تو هستم.

من همچون حضرت ابراهیم در میان آتشِ عشق تو هستم، اما از گرمای این آتش لذت می‌برم. از آن دسته نیستم که در برابر غم‌های بی‌وقفه‌ی تو سرکشی کنم و از راهِ عشق بازگردم.

گره از کارِ بسته و دشوار من بگشا و به من دلی جدید عنایت کن، چرا که من دیگر تاب و توان ندارم. ای دوست، خانه و جایگاهِ نهایی مرا جایی جز گلستانِ وصالِ خودت قرار مده.

ای زیبا، چه کسی جز با بویِ خوشِ تو (عطر حضور تو) به کوی تو راه می‌یابد؟ دلیلِ این همه جست‌وجویِ من برای یافتنِ تو، مگر همان جلوه‌گری و افشاندنِ گلِ جمالِ تو نیست؟

تمامِ پادشاهان، مردم، پریان، شاهان و لشکریان، و حتی آسمان و خورشید و مشتری، همگی در برابر آستانِ با عظمتِ تو خجل و کوچک هستند.

وقتی تو سیمرغِ جانِ انسان را به میدانِ رنج و امتحان می‌کشانی، همچون مگسی که در دوغ می‌افتد، در دریای آزمایش‌های تو غرق و گرفتار می‌شود.

به برکتِ اشاره‌های عالی و بشارت‌های شفا‌بخشِ تو، هر گدایی (انسانِ نیازمند) به دم و سخنِ تو، صاحبِ ملک و پادشاهیِ معنوی می‌شود.

تمامِ آفریدگان همچون مورچگان به سوی خرمنِ فیضِ تو دوان‌اند و کلِ جهان تنها لقمه‌چینی از سفره‌ی بخشش‌های توست.

آن انسانِ جوانمرد و وارسته‌ای که طمعِ هم‌نشینی و مهمانیِ تو را دارد، هرگز به لقمه‌ای ناچیز از دنیا قانع نمی‌شود.

گنجِ وجودِ تو برای هر دردی چه درمان‌ها که نمی‌کند؛ و آن مکانِ لامکانی (عالمِ غیب) تو، چه نغمه‌ها و آواهایی که به جانِ هستی می‌بخشد.

طمعِ جسم، رسیدن به رزقِ توست و طمعِ دل، رسیدن به جمالِ تو. نگاهِ تن به نامِ توست و هوسِ دل، رسیدن به سرانگشتِ توست.

اگر دسترسی به تو دشوار است، از روی خساست یا پنهان‌کاری نیست؛ بلکه مصلحتی در کار است. نردبانی به سوی آسمانِ حضورِ تو وجود دارد که همگان آن را نمی‌بینند.

تو این نردبان را تنها به افرادِ امین و نیکوکار نشان دادی، همان‌گونه که کاروانِ سالکان هم‌اکنون به سوی آسمانِ تو در حرکت است.

ای دل، خاموش باش و دیگر مگو و به دنبالِ اسرارِ او مگرد؛ زیرا تو از اسرارِ نهانِ او آگاه نمی‌شوی، در حالی که او از نهانِ تو باخبر است.

از این نی‌شکرِ باشکوه، به دنبالِ مغز و هسته‌ی درونی نباش، چرا که از همان پوسته‌ی ظاهریِ این نی‌شکر است که لبانِ تو شیرین شده است.

پادشاهِ شهرِ تبریز، شمسِ دین، که هر لحظه از جانبِ خداوند، درود و آفرین بر آن ماهِ خوش‌اقبال و وجودِ مبارکِ او باد.