دیوان شمس - غزلیات

ای نغمه‌پردازِ آسمانی که چهره‌ای درخشان چون ماه داری، هرآنچه از اسرارِ غیب شنیده‌ای، برای ما بازگو کن؛ ما همه محرمِ اسرارِ تو هستیم، پس هرچه را از حقیقتِ عالم دیده‌ای، بی پرده و پنهان‌کاری بیان کن.

ای پادشاهِ حقیقی و سرورِ دل‌های ما و ای مایه شادی و طربِ جانِ ما، بگو در حریمِ مقدسِ وجودِ ما چه چیزی مشاهده کردی و به چه مقام و منزلتی دست یافتی؟

ای کسی که چشمانِ خمار و مستِ تو، خداوند یار و یاورِ آن است، بگو دیشب از گلزارِ جمال و کمالِ الهی، چه گل‌هایی چیدی و چه بهره‌هایی بردی؟

ای که وجودت چون دلِ سرمستِ من، اختیار را از دستم ربوده است؛ تو که حقیقتِ پنهانِ همه چیز را دیده‌ای، بگو از این میان چه چیزی را برای خود برگزیدی؟

عیدهای معمولی می‌آیند و می‌روند، اما عیدِ وصالِ تو جاودانه است؛ بگو چگونه بدونِ یاری گرفتن از اسبابِ دنیوی و فلک، از قید و بندِ هستی رها شدی؟

ای که وجودت سراسر شیرینی و لطف است، من در این دریایِ شیرینِ حقیقت غرق شده‌ام؛ بگو از این سرزمینِ شیرینی و لذتِ روحانی، آیا چیزی چشیده‌ای یا خیر؟

گاهی میِ عشق مرا به سویِ بی‌خودی (چپ) می‌کشاند و گاهی دلم مرا به سویِ تپش‌هایِ عاشقانه (راست) سوق می‌دهد؛ ای معشوق، این کشاکش و تضادِ میانِ عقل و عشق چقدر شیرین است، بگو تو در این میان چه حالی داشتی؟

تو که پیمانه عشق را پر کردی و شور و غوغایی به پا نمودی، بگو کلیدِ گشایشِ اسرارِ خراباتِ (مقامِ فنا و رهایی) چیست؟

ای که شور و حالِ خرابات و نورِ حاصل از مناجاتِ ما، نتیجه‌ی حضورِ توست؛ بگو چگونه پرده‌هایِ حجاب و نیاز را دریدی و به حقیقتِ اصلی رسیدی؟

ماه (حقیقت) در میانِ ابرهایِ تیره‌ی دنیا پنهان و زبون شده است؛ ای خورشیدِ حقیقت که از ابرهایِ تیره دوری و پاک هستی، بگو چه تدبیری برای ظهور اندیشیدی؟

امید که سایه‌ی لطفِ تو همیشه پایدار باشد و ماهِ جمالت همیشه درخشان بماند؛ چرخِ گردون در برابرِ عظمتِ تو تسلیم است، بگو از چه چیزی رمیدی و پنهان شدی؟

عشق دیشب از من پرسید که چگونه عاشقِ من شدی؟ به او گفتم: همان‌طور که تار و پودِ پارچه‌ای را به هم می‌بافند، من نیز هستیِ خود را در تار و پودِ وجودِ تو تنیدم و این‌گونه عاشق شدم.

من در گذشته انسانی زاهد و مجاهدِ راهِ دین بودم و عقل‌گرا عمل می‌کردم؛ حالا بگو چه شد که ناگهان همچون پرنده‌ای از قفسِ عقل و زهد پریدم و به فضایِ بیکرانِ عشق راه یافتم؟