دیوان شمس - غزلیات

سرِ تو که اکنون مست است، نیاز به شراب بیشتری دارد؛ پس بر آن کدو (ظرف شراب) بریز. مگر عمر (به عنوان مظهر محتسب و مسئولِ نهی از منکر) اینجا حضور دارد که بخواهد از این کار جلوگیری کند؟

چه جای سخن گفتن از عثمان است؟ حالِ من در مستیِ حقیقی پنهان است. آن «دیگری» که رئیس و بزرگِ این جمع است (نفس یا عقل جزوی)، خودت نامش را بگو؛ من از او نامی نمی‌برم.

آیا شخصِ مست و عاشقی را دیده‌ای که شکوفه‌هایِ وجودش، همگی از جنس درّ و عقیقِ گران‌بهاست؟ این همان باده‌ای است که بویی از «اویس قرنی» (عطرِ معنویتِ ناب و وصلِ غیبی) دارد.

چه بسیار فکرها و استدلال‌های باریکی که به ظرافتِ مو شده‌اند، اما همین فکرها از درکِ حتی یک مو از زیباییِ زلفِ یار، ناتوان هستند.

مستیِ ناشی از اندیشه و استدلال با مستیِ ناشی از لذتِ حضور و عشق متفاوت است. یک قطره از مستیِ عشق، کاری می‌کند که دو سبوی بزرگ از مستیِ عقلانی نمی‌تواند انجام دهد.

سخن گفتن را تمام کن و دفتر و کتاب‌هایِ گفتار را در جویِ آب بینداز. بر لبِ جویِ حیله‌گری و استدلالِ بیهوده، تخته مشوی و جامه (که نمادِ وجودِ توست) را پاک نکن؛ چرا که راهِ حقیقت از مسیرِ عقلِ مصلحت‌جو نمی‌گذرد.