دیوان شمس - غزلیات

دیگر به این جسم و جانِ دنیوی دلبستگی ندارم؛ به دنبال آن «خمخانه‌ی» حقیقت هستم. کجا می‌توان آن نشانه‌یِ بندگیِ خالصانه (زنار) را یافت که ثابت کند من به این طریقِ به‌ظاهر کفرآمیز (عشق) وفادارم؟

هر لحظه که جان به وسیله‌یِ نسیمِ الهی مست می‌شود، به سمت خمخانه می‌دود؛ اما چون جانی مجرد و غیرمادی است، بارِ جسمانی ندارد که آنجا تخلیه کند.

موسیقیِ روحانی (سماع) به گوشِ باطنی می‌رسد، نه گوشِ ظاهری؛ اما این سازِ الهی (چنگِ جانان)، نیازی به چوب و تارِ مادی ندارد.

هنگامی که روح از قفسِ تن آزاد شود، لباسی نو از جنسِ هستیِ روحانی به تن می‌کند؛ لباسی که دیگر با پود و تارِ بافندگانِ دنیوی ساخته نشده است.

ای عاشق، کبر و غرور را کنار بگذار؛ چرا که حقیقتِ عشق، رسیدن به فروتنی و خاک‌ساری است. در میانِ دریایِ بی‌کرانِ حقیقت، کبر و منیت چه معنایی دارد؟

وقتی مشامِ جانت باز شود و عطرِ عشق را از غارِ حقیقت حس کنی، دیوانه‌وار به هر سو می‌دوی و می‌پرسی که اصلِ این رایحه‌یِ خوش کجاست.

آن صفایی که بر رخسار عاشق دیده می‌شود، نشان از رسیدن به مقامِ بی‌رنگی (رهایی از تعلقات رنگارنگ دنیا) است. کو آن وفا و صفایی که در رخسارِ یارانِ حقیقی دیده می‌شد؟

وقتی مژده‌یِ حیاتِ جاوید (عمر سرمدی) به تو رسید، دیگر جای غم نیست؛ چرا در این عمرِ بی‌پایان، جایی برای غصه‌های سال‌های گذشته یا نگرانِ حالِ حاضر باقی نمی‌ماند؟

نشست و برخاست با خوب و بد (ابرار و اشرار) در این دنیا زحمت و رنج است. در حریمِ سایه‌یِ آن بزرگ‌مرد (مرشد)، دیگر جایی برای این تفاوت‌های اعتباری وجود ندارد.

شمس تبریزی که صاحبِ پاکی‌های همیشگی است، مانند خورشیدی می‌درخشد؛ در پرتوِ شعاعِ وجودِ او، دیگر هیچ ذره‌ای (انسانی) برای خودش هشیاریِ مستقلی ندارد.