دیوان شمس - غزلیات

حتی اگر خوش‌اقبالی‌های بسیاری را در زندگی تجربه می‌کنی، هرگز از مکر و امتحاناتِ الهی غافل مشو؛ اگر در درستیِ باورهای خود بسیار مطمئنی، بهتر است چشمانت را خوب بمالی (دقت کنی) تا حقیقت را ببینی و دچار خودبینی نشوی.

چرا که امتحان و مکر الهی چنان سهمگین است که دیدگانِ جانِ تو را دگرگون می‌کند؛ به طوری که اگر انسانی خاکی و فرومایه باشی، آن را به شکل فرشته‌خو و آسمانی جلوه می‌دهد.

به جانِ خودت که ظاهری امین و درستکار دارد، بدگمان باش؛ چرا که در این مسیر، ساده‌دلی و زودباوری به کار نمی‌آید و ممکن است فریبِ ظاهرِ آراسته نفس را بخوری.

تو به خیال خود، زنی زیبا و چینی‌نژاد (نماد حقیقت) خریده‌ای، اما در واقع زنی زشت و بدسیرت را که در چادر پنهان بوده، به خانه آورده‌ای؛ این تمثیلی است از اینکه نفسِ زشت خود را به جای معنویت به تو قالب کرده‌اند.

وقتی شب فرا رسید و در خانه چهره‌ی واقعی او را بدون حجاب دیدی، از دیدنِ آن زشتی چشمانت را بستی و از بویِ ناخوشایندش بینی خود را گرفتی؛ این یعنی حقیقتِ زشتِ نفس، دیر یا زود آشکار می‌شود.

در این بازارِ دنیا، بسیارند کسانی که لباس زهد و پارسایی پوشیده‌اند اما در باطن دزدِ ایمان و اعتقاد هستند؛ آنان می‌توانند تو را فریب دهند، حتی اگر فردی عاقل و خردمند باشی.

مگر اینکه لطف و عنایت خداوندِ صاحبانِ معرفت، یعنی شمس‌الدین، شامل حالت شود و جانت را بیدار کند تا او در هر لحظه یاور و راهنمای تو باشد.

آن خورشیدِ حقیقت (شمس‌الدین) را بنگر که آغازی ندارد و پایانی نیز برایش متصور نیست؛ اگر تو اهلِ دین و حقیقت هستی، بدان که این خورشید همواره بر ساحتِ دین می‌تابد.

به سوی باغِ وحدت و یگانگی حرکت کن که سرچشمه‌ی شادی‌های راستین است؛ اگر اکنون در درون خود غمی داری، با رسیدن به آنجا، تمامِ ذراتِ وجودت به وجد و شادی خواهد رسید.