دیوان شمس - غزلیات

سوگند به خدا که اکنون از ابزارهای ظاهریِ مستی مثل جام و کوزه خسته شده‌ام؛ کو آن ساقیِ بزرگ‌منش و دریادلی که به جای این جام‌های کوچک، جانِ مرا به ساقی‌گریِ حقیقی بدل کند؟

آن چیزی که مرا به آن عادت دادی و در من نهادی، آن را از من دریغ مکن و به بازی‌گوشی‌هایت ادامه نده؛ این توانایی و آن حیلت نزد توست، پس بی‌جهت در اینجا و آنجا به دنبالش نگرد.

هر بار مرا با وعده‌ای فریب می‌دهی و می‌گویی که به محفلِ بزمِ من بیا و هر خواسته‌ای که داری، نزدیک بیا و در گوشم زمزمه کن.

من با خوش‌حالی فریبِ تو را می‌خورم و به این فکر نمی‌کنم که جایگاه من کجاست؛ همچون حلقه‌ی کوبه‌ی در، بر درگاهِ خانه‌ی تو ایستاده‌ام و لب بر گوش تو گذاشته‌ام تا کلامی بشنوم.

من پشتِ در مانده‌ام و تویی که تواناییِ وصل کردن داری؛ تویی که کریم و بخشنده‌ای، پس به خدا قسم، کاهلی را کنار بگذار و باده‌ی معرفت را همان‌طور که خونِ دشمن ریخته می‌شود، بر جانِ من بریز.

تا زمانی که هوش و حواسِ دنیویِ من همراه من باشد، گفتارم بیهوده و باطل است؛ چرا که پیوسته خیالاتِ نادرست، پیش از رسیدن به حقیقت، خودنمایی می‌کنند.

خوشا به حال کسی که از شرابِ سرخِ تو می‌نوشد، چه روزِ پربرکتی دارد! کسی که خضرِ راهِ حقیقت، هر ساعت با آبِ حیاتِ آن شراب، وضو می‌گیرد و پاک می‌شود.

از آسمان ندایی آمد که ای کسانی که محفلِ شما برای ما عزیز است و جانمان فدای آن؛ گوارایتان باد، خوش‌باشید و بنوشید که شما نزد ما بزرگوارید.

درود بر این آغازِ مبارک که در آن، قومِ حاضر، در دریای شادی غرق شده‌اند؛ از این سو و آن سو جام‌های شراب دست‌به‌دست می‌شود تا جایی که جان‌هایشان از عشق و معرفت لبریز شده است.

دیگر هیچ‌کس از خود خبر ندارد؛ درها را ببند و کمر همت ببند که ما از دست رفته‌ایم و کنترلِ خود را از دست داده‌ایم، ای پسر! برو و دست از ما بشوی (ما را به حالِ خود رها کن).

من مستِ چشم‌های فریبنده و زلفِ آویزانِ تو هستم؛ به واسطه‌ی شرابِ گلگونِ عشقِ تو، از تمامِ رنگ‌ها و نشانه‌های دنیوی رها شده‌ام.

ساکت باش؛ چرا که اگر از بی‌خودی و مستی فریاد و هیاهویی داشتی، در این جایگاه و با فضلِ الهی، نه جایِ 'های' گفتن است و نه جایِ 'هو' گفتن؛ اینجا جایِ خاموشی است.

از دیشب تا امروز که روز روشن شده، من در بی‌هوشی و مستی بوده‌ام و مدام از خود می‌پرسم که آغازِ این راه کجاست و پایانش به کجا ختم می‌شود؟

ای شمس تبریزی بازگرد که جان و دلِ من چاکرِ توست، حتی اگر با بی‌مهری، نامِ مرا بر روی آب نوشته باشی و نخواهی که اثری از من بماند.