دیوان شمس - غزلیات

آن معشوقِ بی‌باک و رها از قید و بندهایِ ظاهریِ من، در حالی که از شرابِ معرفت مست بود، نزدِ من آمد؛ او کسی است که رنج‌هایِ راهِ حقیقت را همچون شراب می‌نوشد و در عینِ شادمانی، بسیار زیرک و چالاک است.

آن معشوق به من گفت: فقط به من نگاه کن و شادمان باش؛ به هیچ‌وجه به خودت نگاه نکن، زیرا که نگریستن به خویشتنِ خویش و منیت، جز غم و اندوه برای تو نتیجه‌ای ندارد.

چون تو از خاک و آب سرشته شده‌ای، چشمانِ تو به غبارِ هستیِ مادی آلوده است؛ پس این دیدگان را در محضرِ پاکِ من تطهیر کن تا بتوانی حقایق را آن‌گونه که هست ببینی.

دست پیش آورد و خرقه‌ام را درید و پاره کرد، سپس به من فرمان داد: به این زخمی که بر پیکرِ خودبینیِ تو ایجاد کردم، بخیه نزن و آن را ترمیم نکن (تلاش برای بازگشت به منیتِ سابق را رها کن).

وقتی از سرِ فروتنی و ادب، چهره بر خاکِ آستانِ او نهادم، گفت: رویِ خود را از این خاکِ آستانِ من پاک مکن (همین تواضع و خاکساری را حفظ کن).

ای که مرا به این مقام و حال رسانده‌ای، من مدیونِ توام؛ چرا که من مانندِ شیری (قدرتمند اما خام) هستم و تو آن مربی یا دایه‌ای هستی که مرا همچون بره‌ای پروردی و تربیت کردی.

من در وجودِ تو نفت (آتشِ عشق) ریختم تا با لذت بسوزی و تطهیر شوی، اما نگران نباش که کیمیایِ من (زاک) تو را سیاه و تباه نمی‌کند، بلکه این سوختن، باعثِ جلا یافتن و کمالِ توست.