دیوان شمس - غزلیات

پروانه خود را به درون آتش انداخت و گفت که تو نیز چنین کن؛ او در حالی که می‌سوخت و بال‌بال می‌زد، همچنان بر این کار اصرار داشت که تو هم باید چنین ایثار کنی.

شمعی که فتیله‌اش خم شده و گردنش شکسته است، با صدایی آهسته به ما می‌گوید که تو نیز چون من بسوز و برای هدایت دیگران فداکاری کن.

مومی که در برابر حرارت آب می‌شود و با سوز و گداز شکل می‌گیرد، در واقع با این سختی و حرارت، خود را برای کمال آماده می‌کند و به تو می‌گوید که تو نیز در آتشِ ریاضت چنین کن.

اگر تمام ثروت و دارایی‌ات را در راه دنیا خرج کنی، سودی به دست نخواهی آورد؛ تنها سودِ واقعی در این است که از منیت دست بشویی و همچون عاشقانِ حقیقی عمل کنی.

دریا که دامنش را از گوهر پر کرده و در اوج نشسته است، اما از شدت رشک و حسرتِ رسیدن به جایگاه بالاتر، تلخ شده است؛ او نیز با این وضعیت به تو می‌گوید که به دنبال کمالِ برتر باش و چنین کن.

عنقا (پرنده‌ی افسانه‌ای) که از همه تعلقات نیک و بد رها شده و از دام‌های دنیوی پر کشیده و به کوه قاف (مقام قرب) رسیده است، تو را فرا می‌خواند که چنین کن.

گل که چهره‌اش را پاک و درخشان کرده و گریبانش را برای شکوفایی دریده است، با تحمل خارهای سخت، به گل تبدیل شده و به تو می‌گوید که تو نیز با صبر بر سختی‌ها، شکوفا شو.

شراب که ننگ و نام (شهرت و آبرو) را کنار گذاشته و با عقلِ مصلحت‌اندیش درافتاده است، به عمق جان نفوذ می‌کند و می‌گوید که تو نیز چنین کن.

سرنا که درونش خالی و ساده شده و چشم از دنیا بسته است، لب بر لبِ نوازنده نهاده تا حقیقت را بگوید؛ او به تو می‌گوید که تو نیز چنین کن.

چهل سال چشمِ آدم (ابوالبشر) در پشیمانی و ندامتِ از لغزش، گریان بود و او به فرزندانش می‌گوید که راهِ توبه و بازگشت به سوی حق را همچون من طی کنید.

خاموش باش و صبورانه عبرت بگیر؛ چرا که حتی سنگِ سخت (خارا) نیز در برابرِ عظمتِ حقیقت، خاموش شده و اشک می‌ریزد، تو نیز چنین کن.

به شمس تبریزی بنگر که با نورِ جان و معرفتِ درونی، تمامِ صحرایِ وجود را با جلال و شکوه پر کرده است؛ او نیز تو را دعوت می‌کند که همچون او باش.