دیوان شمس - غزلیات

اکنون هنگامِ روشنی و آگاهی است، ای چشمانِ حقیقت‌بینِ من، از پنجره‌ی دل به بیرون بنگرید. تو خود اصل و منبعِ خورشیدِ حقیقتی، پس چون طلوع کرده‌ای، جهانِ تاریکِ درون را به روشناییِ سحر مبدل ساز.

مشتاقان و جویندگانِ راهِ حقیقت را برگیر و از هفت دریایِ پیچیده و عمیقِ مادیات عبور ده. به نمادهایِ کهن و زمینی (مثل گاو و ماهی در اساطیر قدیم) دلبستگی نشان مده و از صدها مانعِ مشابهِ این چنینی عبور کن.

به روشنی آشکار کن که ذاتِ تو از عالمِ هستی و پستی و بلندی‌هایِ دنیوی پاک و منزه است. این جهانِ کهنه و مادی را که گرفتارِ دوگانگی‌ها (زیر و زبر) است، از این قید و بندها رها ساز و به وحدانیت برسان.

این جهان یکسره در حالِ نابودی و ناپایداری است، پس در همان یک دمِ کوتاهِ زندگی، به جاودانگی و بقا برس. این دنیا همچون ماری سمی است، تو با کیمیایِ معرفت، زهرِ آن را به شهدِ شیرینِ حکمت بدل کن.

هر کجا که خشک‌سالی و قحطیِ معنوی دیدی، چشمه‌ای از حکمت و لطف جاری کن. هر جا که سنگِ سختی و بی‌روحی دیدی، با بازتابِ نورِ وجودِ خود، آن را به گوهرِ گران‌بها بدل ساز.

در پیِ سالکِ عاشق، هر جا که دشمنی و مانعی دیدی، با قدرتِ روحی و ضربه‌ی قاطعِ حقیقت، آن را به‌سرعت از میدان به‌در کن.

تا به کی بهانه می‌آوری که آن‌ها کورند و حقیقت را نمی‌بینند؟ اگر می‌خواهی که دیگر کور نباشند، با نگاهِ نافذِ خود در چشمانشان بنگر و بصیرت را به آن‌ها هدیه کن.

اگر می‌خواهی که پرده‌هایِ جهل از برابرِ دیدگانشان کنار برود، به آن کسی که پشتِ پرده‌ است فرمان بده تا از میانِ حجاب‌ها عبور کند و حقیقت را دریابد.

فرمان و قدرتِ مطلق از آنِ توست، پس آن را در میانِ مردمِ ناآگاه آشکار کن. من جامه و قبایِ تنبلی و گوشه‌نشینی را پوشیده‌ام، تو خود کمربندِ همت و چاره‌جویی را برایم ببند.

ای خورشیدِ آسمانِ عرفان، ای شمسِ تبریزی، چون من همچون ماهِ نو ضعیف و لاغر شده‌ام، تو با تابشِ نورِ خود، مرا در وجودت غرق کن تا همچون ماهِ کامل به کمال برسم.