دیوان شمس - غزلیات

ای کسی که در سطح پرندگان کوچک خانگی هستی، خود را با همای سعادت که پرنده‌ای بلندپرواز و باشکوه است مقایسه نکن و ادای او را در نیاور؛ اگر توانایی و آمادگیِ سیر در عالم بالا را نداری، هوسِ بیابان‌گردی و درگیری با سختی‌های راهِ بزرگ را در سر نپرور.

مانند سمندر که طبق باورهای قدیمی، موجودی است که در آتش زندگی می‌کند، بی‌پروا خود را به دلِ آتشِ خطرها و بلاهای بزرگ نینداز؛ چرا که اگر از تبارِ او نباشی، تنها حاصل کارت رسوایی و نابودی خواهد بود.

آهنگری و کار با آتشِ گداخته در این دریای پر از خطر، تخصص و حرفه تو نیست؛ وقتی از راز و رسمِ این کار دشوار آگاهی نداری، کاری را که همانند آتش زبانه می‌کشد و خطرناک است، انجام نده.

اگر قصد انجام این کار بزرگ را داری، ابتدا از استادان و آهنگرانِ این مسیر تعلیم بگیر و اصول کار را بیاموز؛ وگرنه بدون داشتن دانش و آموزش، هرگز دست به این کارِ پرخطر نزن.

تو که هنوز شناگرِ ماهری در این دریایِ عمیق (معرفت) نیستی، پس بی‌گدار به دل دریا نزن؛ ادعای مقابله با امواج خروشان و فریبِ وسعتِ دریا را نخور که این کار تو را غرق خواهد کرد.

اگر هم به ناچار در این دریا قدم نهادی، حتماً گوشه کشتی (که پناهِ مرشد و راهنماست) را محکم بگیر و از آن جدا نشو؛ دست خود را از این کشتی که تنها وسیله نجاتِ توست، رها مکن.

اگر قرار است در این مسیر سقوط کنی، همواره در داخل کشتی سقوط کن و به پناهگاهِ راهنما تکیه کن؛ هرگز بر توانایی‌های فردی، زور بازو و دست‌و‌پای خود برای نجات تکیه مکن.

اگر می‌خواهی به آسمان‌ها پرواز کنی و به کمال برسی، باید با مسیح (که نمادِ روح‌بخشی و عروج آسمانی است) همراه شوی؛ وگرنه به تنهایی قصدِ صعود به گنبدِ سبزِ آسمان را نکن که در این راه ناکام خواهی ماند.

تو که هنوز میوه‌ای نارس هستی، فعلاً بر شاخه درختِ وجود (تحت مراقبت) باقی بمان تا به کمال برسی؛ تا به حقیقت و معنا دست نیافته‌ای، به ظواهر و نام‌ها دلخوش نکن و اصلِ مسیر را رها مکن.

شمس تبریزی همواره در جایگاه حضورِ الهی (حضرت حق) مستقر است؛ پس تو نیز ای سالک، جز در جایگاهِ پیروی از او، برای خود مقامی قائل نشو و جای دیگری را برای استقرار برنگزین.