دیوان شمس - غزلیات

اینک آن ستارگان درخشان که آسمان و چرخِ گردون خدمتگزارِ آن‌هاست، و اینک آن بزرگانِ خردمندی که پرده‌نشینِ حریمِ عقل و دانایی هستند.

جایگاهِ آنان در جانِ آدمیان، مانندِ اندیشه است که به ناگهان به ذهن می‌رسد، و نفوذِ آنان همچون نورِ خورشید است که به هر خانه‌ای سرک می‌کشد و همه جا را روشن می‌کند.

نگاهِ نخستینِ آنان به عالم، به آن جان می‌بخشد و حیات‌آفرین است، اما چنان عمیق و گسترده‌اند که نگاهِ دومِ آن‌ها در ظرفِ محدودِ بینایی و ادراکِ هیچ‌کس نمی‌گنجد.

چه بسیار شب‌هایی که من به خاطرِ اشتیاق و حرارتِ وجودِ آنان، همچون دانه سپند در آتشِ عشق سوختم و با حالتی شیدا و بی‌قرار در آستانه‌ی درِ خانه‌شان به رقص و فریاد پرداختم.

اگر تو تواناییِ درکِ بویِ خوشِ معنویتِ آنان را نداری، اجزایِ وجودِ مرا بو کن؛ چرا که جان و دلم از عطرِ خوشِ آنان به بویِ عنبر آمیخته شده است.

و اگر ذهنِ تو چنان خشک و خالی از شورِ عشق است که این رایحه به مشامت نمی‌رسد، در برابرِ آنان فروتنی کن تا آن طراوت و تازگیِ معنوی به جان و مغزِ تو نیز برسد.

اصلاً چه اهمیتی دارد که موجودات، زنده یا بی‌جان، گیاه یا حیوان باشند؟ حقیقتِ وجودیِ این بزرگان از این دسته‌بندی‌های مادیِ زمینی فراتر است و آن‌ها به این عالمِ فانی وابسته نیستند.

تمامِ این جهان در برابرِ دریایِ معرفتِ آنان، تنها به اندازه یک قطره است؛ مگسی ناتوان چه مقدار از شکرِ بی‌کرانِ آنان می‌تواند بچشد؟