دیوان شمس - غزلیات

افسوس و هزاران افسوس بر کسی که در میانِ عاشقان و کسانی که از خود بی‌خود شده‌اند، همچنان عاقل و هشیار باقی بماند.

ای ساقیِ عشق، پیاپی و بدونِ درنگ، شرابِ بی‌خودی را به ما بنوشان تا دیگر هیچ اثری از عقل و هشیاریِ سرد و خشک در جهان باقی نماند.

اگر ادعای عاشقی می‌کنی، باید دیوانه شوی و عقل را کنار بگذاری؛ چرا که حضورِ یک فردِ عاقل و منطقی در میانِ عاشقانِ از خود رسته، سرد و ناخوشایند است.

اگر فردی عاقل و عیب‌جو به سراغت آمد، به او بگو اینجا راهی برای تو نیست و کاری ندارم؛ اما اگر عاشقی راستین آمد، دستش را بگیر و با اصرار او را به این جمع وارد کن.

عیب‌جویی از دیگران محصولِ عقلِ خسته و ملول است؛ همان‌طور که آدمِ تشنه، وقتی به آب می‌رسد، فقط به فکر سیراب شدن است و در پیِ یافتنِ عیب در آب نیست.

عقلِ انکارکننده، همواره درگیرِ ظاهر و نشانه‌هاست و نمی‌تواند از آن‌ها عبور کند؛ تو از نشانه‌ها بگذر و به بی‌نشانی برس تا وجودت از قید و بندهای دوگانه رها شود.

اگر خامیِ تو باعث شده است که دیگران تو را به چشمِ یک برده و کالای ناچیز ببینند، تو همچون یوسف، تعالی یاب و عزیز شو؛ و اگر در باغِ وجودت، دیگران خار می‌بینند، اعتنا نکن.

اگر خانه و کاشانه‌ای نداری، مانندِ عیسی بی‌تعلق باش و غصه مخور؛ و اگر مانندِ چشمی، هیچ پوشش و حجابی بر خود نداری، بگذار همین‌طور عریان و بی‌آلایش باقی بمانی.