دیوان شمس - غزلیات

زیبایی‌های سطحی و ناپایدار را رها کن تا به زیباییِ اصیل و شاهانه برسی. همان‌طور که آفتابِ فروزان، وجودِ ناپاک و پستِ لباس‌شوی (کسی که به امور دنیوی مشغول است) را در حریمِ خود نمی‌پذیرد، حقیقتِ مطلق نیز با ناپاکی‌های وجودِ تو جمع نمی‌شود.

از هستیِ مجازی و سایه‌مانندِ خود دست بکش و در نورِ خورشیدِ حقیقت فانی شو. تا چند می‌خواهی فقط به سایه‌ی خود (وجودِ ناچیزت) نگاه کنی؟ وقت آن است که به منبعِ اصلی نور بنگری.

تو مانند حیوانی بی‌خبر، خود را در آلودگی‌های این جهان غرق کرده‌ای و راهِ درست را نمی‌بینی. از این حالِ حیوانی به درآ و انسانیتِ حقیقی را تجربه کن و روحِ خود را در بوستانِ حقیقت و معارفِ الهی سیر بده.

کسی که در تاریکیِ جهل و خودبینی زندگی می‌کند، از خیالاتِ خودش می‌ترسد؛ چرا که در تاریکی، هر چیزی (حتی وهمِ خودِ آدم) به شکلی ترسناک و سهمگین جلوه می‌کند.

کاروانِ سالکانِ راهِ حق، با طلوعِ خورشیدِ معرفت ایمن می‌شود؛ زیرا که این خورشید با تمامِ وجود (هم به صورتِ نزدیکیِ ظاهری و هم پیوندِ باطنی) همراهِ آن‌هاست.

پرنده‌ای که عادت به تاریکی دارد، وقتی روشناییِ روز را می‌بیند، آن را ناخوش می‌دارد و از آن شکوه می‌کند؛ چرا که او با شب و تیرگی خو گرفته و همنشینِ آن شده است.

خوشا به حالِ آن جانِ پاکی که دلبستگی‌اش به شب و تاریکی‌های جهانِ خاکی سست شده است؛ چنین روحی با شوق و اشتیاق، سوی تبریز (محلِ حضور شمس) پرواز می‌کند تا در سایه‌ی خورشیدِ دین، به آرامش برسد.