دیوان شمس - غزلیات

ای نفس که مانند سگی تندخو هستی، تا کی می‌خواهی به دیگران آسیب برسانی؟ تو از تکبر و غرور دیگران ناراحت می‌شوی، در حالی که در درون خودت صدها برابر بیشتر از آن‌ها گرفتار کبر و خودخواهی هستی.

تو در حالی که درونت پر از خشم و زهر است و با مردم سر جنگ و ستیز داری، همچون سرِ بریانی هستی که ظاهرش (به دلیل انقباض عضلات در آتش) لبخند می‌زند، اما باطنش در آتش جهل و کینه می‌سوزد.

تو که مدعی صوفی‌گری و امر به معروف هستی، چطور می‌توانی راهنما باشی؟ کسی که خودش در زندانِ شهوات و نفسِ خویش اسیر است، درست مانند زندانی‌ای است که بخواهد نقش پلیس و حافظ نظم را بازی کند.

تو عیب‌های خود را نمی‌بینی و در خودخواهی‌ات فرو رفته‌ای، اما با تکیه بر دانش ظاهری و هنرهای کاذب، از دیگران طلبکار می‌شوی و می‌خواهی آن‌ها را زیر سؤال ببری.

تو حتی آیات قرآن را هم به نفع خود و برای توجیه حال و هوای نفسانی‌ات تفسیر می‌کنی و سپس همان قرآن را مانند پتکی بر سر مردم می‌کوبی تا آن‌ها را به زانو درآوری.

اگر در برابر حقیقت مانند خاکِ راهِ عبور، فروتن شوی، به حیات ابدی می‌رسی؛ اما اگر همچنان مغرور باشی و باد در غبغب بیندازی، سرانجام کارت به آتشِ دوزخ ختم خواهد شد.

از این بند و زنجیرِ نفس بگریز و دروازه‌ی دلت را بر روی هر چیزی جز عشق و راهنماییِ شمسِ تبریز که شیرین‌سخن و سرورِ عارفان است، ببند.