دیوان شمس - غزلیات

ای دل، دیشب چه باده‌ای نوشیده‌ای؟ راستش را بگو و حقیقت را از من پنهان نکن. مانند گناهکارانی که برای تبرئه خود، نگاهشان را به آسمان می‌دوزند و وانمود به بی‌گناهی می‌کنند، تظاهر نکن.

چهره‌ات را درهم می‌کشی و به خودت می‌گیری تا راز درونت را پنهان کنی. من یک‌بار تو را در این حالِ تظاهر دیدم و شناختم، پس دیگر این کار را تکرار نکن.

تو باده‌ی خاصی نوشیده‌ای و به مقامِ رهایی رسیده‌ای. بوی شرابِ عشق از دهانت به مشام می‌رسد، پس برای پنهان کردن آن، لخلخه (خوشبوکننده دهان) در دهان مگذار.

چون حقیقتِ عشق را نمی‌دانی، عقل و هوش را از عاشقانِ حقیقی نگیر. با چشمان خمار فریب نده و چهره‌ات را مانند ارغوان سرخ و آراسته مکن تا دلبری کنی.

چون قصد صید کردن نداری، دامی در میان راه مگستر. وقتی به کسی عطایی نداری و گلی به دست کسی نمی‌دهی، خود را مانند گلستان جلوه‌گر مکن.

راهزن از غمِ کسی نمی‌خورد و آهِ مظلومان او را نمی‌گیرد. اما تو چنان کسی نیستی که بتوانی با بی‌خیالی و حکم کردن، از تبعاتِ کارهایت در امان بمانی.

شخص نادانی خشم گرفت و از مجلس پادشاه بیرون رفت. پادشاه به او گفت که با شادی برو و دیگر راهت را به سمت ما کج مکن.

فقط کسی حقِ خشم گرفتن دارد که جان و جهانِ ماست (معشوق ازلی). تو خشمگین مشو که با این کار، خودت را نزد جهانیان مضحکه می‌کنی.

بندِ دل پاره شد و جویبارِ عشق جاری گشت، اما کلامت به نتیجه نرسید. به مشعل‌های جان بنگر و با زبان و گفتار، هیاهو و جنجال مکن.