دیوان شمس - غزلیات

اگر قصد جفا و آزار مرا داری، باک نیست؛ اما بدان که دلم در این میانه به‌شدت بی‌تابی می‌کند و فریاد سر می‌دهد.

اگر به جسم من آسیب برسانی، دشمنانم خوشحال می‌شوند و سرانجام کار این است که یا تو از آزارِ مداوم خسته می‌شوی یا دل من از این‌همه رنج به ستوه می‌آید.

دلم سرگشته و حیران و بدون هیچ‌گونه تعلق و بند و بست است؛ در وقت سحرگاه، گویی به همه جا پرواز می‌کند و به هر سو می‌رود.

دلم بی‌خودی و مستی را تجربه می‌کند و شوریده و مجنون گشته است؛ خانه‌اش پر از درد و خون است، اما در عین حال، دلم ساکنِ مراتبِ بلند آسمانی (فوق ثریا) است.

دلم در راه رسیدن به تو (که همچون گوهرِ نایاب هستی)، سوخته و لاغر شده است و اکنون کنار اقیانوسِ حقیقت (دریای معرفت)، خیمه زده و منتظر است.

دلم گاهی همچون کباب می‌سوزد و بوی عشق و سوزشِ آن در جهان می‌پیچد و گاهی همچون سازِ رباب، نغمه‌های شورانگیز و فریادگونه سر می‌دهد.

دلم اکنون زار و ناتوان است و درگیرِ میدانِ مبارزه با نفس شده است؛ گویی در جست‌وجوی آن پرنده افسانه‌ای (عنقا - نماد حقیقتِ نایاب) است و به سوی قلّه قافِ کمال پرواز می‌کند.

دلم همچون طفلی است که شیرِ این شبِ تاریک (که نمادِ عالم مادی و ناآگاهی است) را نمی‌خورد؛ گویی دلم درک کرده که این شب، سیاه‌دل و بی‌مایه است.

اگر صخره موسی (ع) با عصا چشمه‌ای جوشان جاری ساخت، دلِ من نیز همانند صخره‌ای است که حکمتِ الهی از آن چون جوی آبی روان گشته است.

عیسی مسیح (ع) به آسمان رفت و فقط خرش (که نمادِ جسم و نیازهای مادی بود) در زمین ماند؛ اما من که دل در گروِ آسمان دارم، جسمم در زمین مانده و دلم به سوی ملکوت پرواز کرده است.

از سخن گفتن دست بکش؛ چرا که کلمات در این میان، حجابی میانِ دل و حقیقتِ جان هستند. کاش دلم اصلاً با زبان و واژه‌ها آشنا نبود تا بی‌واسطه به حقیقت می‌رسید.