دیوان شمس - غزلیات

عشق تو جامی لبریز از رنج و اندوهِ درونی‌ام را به من داد. ابتدا خواستم از نوشیدن آن خودداری کنم و گفتم من باده نمی‌نوشم، اما عشق پاسخ داد که این جام تنها برای دلِ توست.

آن عشق، شرابِ معرفت و شناخت را به من نوشاند. حال می‌خواهم ویژگی‌های این شراب را برایت توصیف کنم: با اینکه تلخ و زهرآگین به نظر می‌رسد، اما در باطن بسیار گوارا و خوش‌طعم است، درست مانند وفاداری قلب من.

در همین حال که مستِ عشق بودم، روح‌الامین (فرشته مقرب) به سراغم آمد. من با شتاب به سمت او رفتم و گفتم: نگاه کن و ببین که قلب من چه مقام و شکوهی یافته است.

فرشته گفت: ای کسی که صاحبِ رازِ خدایی، این سرّ الهی را پیش هر کسی آشکار مکن. سپس به پاسِ این دیدار و شکوهِ دلِ من، خداوند را سپاس و ستایش گفت.

پاسخ دادم: این کار شدنی نیست، عشق تو نمی‌تواند پنهان بماند. مگر چه چیزی وجود دارد که بتواند در برابر زلالی و صفای قلب من قرار بگیرد و آن را بپوشاند؟

هنگامی که عشق خویِ خون‌خواری (سختی و شقاوت) پیدا کند، پهلوانی چون رستم نیز در برابرش درمانده می‌شود و کوه احد (نماد استحکام) از هم می‌پاشد؛ در چنین شرایطی چه جایگاهی برای دلِ ضعیف من باقی می‌ماند؟

چه لحظه شادمانی است آن دم که معشوق من به خلوتگاهِ وجودم قدم می‌گذارد و با بزرگواری، گره‌های فروبسته قلب مرا می‌گشاید.

معشوق می‌گوید: تو بدون من افسرده و پژمرده شدی. پس جلوتر بیا تا نسیم و هوای قلب من به جان تو برسد و تو را زنده کند.

می‌گویم: آن لطف و مهربانی‌ات کجاست؟ خودت بنده خود را جستجو کن؛ زیرا چه کسی جز تو، راهِ بستن و گشودنِ قلب مرا می‌داند؟

معشوق پاسخ می‌دهد: نگران نباش، تو دوباره تازه و باطراوت می‌شوی و به وسعتی بی‌کران می‌رسی؛ تازه‌تر از گل و نرگس در برابر نسیم صبحگاهی که از قلب من می‌وزد.

به او می‌گویم: ای کسی که برای هر رنج و دردی، درمانِ شایسته‌ای بخشیده‌ای، من هیچ دارویی جز تو ندارم؛ ای که تو خودِ درمانِ قلبِ منی.

همان‌طور که میوه هر درختی نشان‌دهنده کیفیت آن درخت است، چهره زرد و چشمانِ اشک‌بارِ من نیز گواهی بر وضعیتِ قلب من است.