دیوان شمس - غزلیات

این راه و روشِ هدایت برای کسانی است که حقیقت را انکار می‌کردند و این پاداش کسانی است که در مسیرِ حق شکیبایی ورزیدند. این بازگشتِ پیشینیان است؛ چه امیدِ نیکو و چه یاوریِ شایسته‌ای است.

صد خورشید در برابرِ نورِ تو شرمگین‌اند و همه در حال خوشه‌چینی از خرمنِ هستیِ تو هستند. دل در سینه از اشتیاقِ رسیدن به حقیقتِ روشن (عین‌الیقین) بی‌تاب است و فریاد می‌زند.

از عالم بالا در هر لحظه ندایی می‌رسد که ای روحِ پاک و پیشوا، تو رحمتِ بی‌کران برای تمامِ جهانیان هستی.

تو گشاینده‌یِ قفلِ حقیقت‌ها و شادابیِ باغِ عشق هستی و پیش از وقوعِ روزِ قیامت، از اسرارِ دقیقِ عالم خبر داری.

ای دل، از چشمِ خود دامی برای شکارِ حقیقت بساز؛ اگر بینشِ درونی نداری، آن را از صاحبدلان وام بگیر. ای جان، فریادِ عاشقانه سر بده تا از بندِ تن (آب و گِل) رها شوی.

ای جانِ آگاه، تو فاتحِ نبردِ بزرگِ با خویشتن هستی؛ باید صف‌های نفسِ سرکش را بشکافی تا به آن قلعه‌یِ محکمِ کمال دست یابی.

هان ای عاشق و معشوق، ندای حق را بشنو و پاسخ بده. اگر جانان از چشمِ تو پنهان شده است، بدان که جان به سوی او در حرکت است، پس او را با چشمِ دل نیکو بنگر.

جانِ پُر از حکمت می‌گوید وقتی که در دریای خون (فنا) غرق شدم، ای کاش قومِ من می‌دانستند که با چه حقیقتِ بزرگی همنشین شده‌ام.

من همچون سیلاب به سوی دریا می‌روم و روحم به آسمان‌ها پرواز می‌کند تا به اصلِ خویش برسم؛ یا به گوهرِ وجود تبدیل شوم و یا همچون تاج و نگین بر تارکِ هستی بنشینم.

هر کس این رشد و کمال را بیابد، از آن قندِ بی‌پایانِ الهی می‌نوشد و همچون موسی، از سنگِ سختِ دل، چشمه‌یِ حیات جاری می‌سازد.

وقتی از شرابِ عشق مست شدم، از خود رها می‌شوم و بر اسبِ دل سوار می‌شوم؛ زیرا من مشتاقِ آن پادشاهِ بی‌همتایم که برتر از تمامِ ماهیانِ آسمان است.

به جان گفتم این حجابِ پدری را رها کن؛ زیرا هر گفتنی برای عاشق حجاب است. اگر از شرابِ حق می‌نوشی، همان را بنوش و اگر می‌خواهی چیزی را برگزینی، تنها همان حقیقت را انتخاب کن.

سکوت در برابرِ حق، شایسته‌تر است؛ زیرا در سخن گفتن، پراکندگی و هیاهویِ فراوان است. مددِ الهی رسید، مدد رسید؛ ای مسلمانان، از او یاری بجویید.

ای سرورِ من و ای نزدیک‌ترین به من؛ در حرکت و سکونِ ما، تو از رگِ گردن به ما نزدیک‌تری.