دیوان شمس - غزلیات

این کیست که این‌گونه شور و جنون در جانِ عاشقان افکنده است؟ پرتوِ نورِ او بر زمین، چنان زیبا و خیره‌کننده است که زیبایی‌اش از زیباییِ آسمان نیز پیشی گرفته است.

آیا این حضور، نشانه‌ی بیهوشی و بی‌خودیِ جان‌هاست؟ یا گوهری است که از معادنِ غیبی سر برآورده؟ آیا او چون سروِ خرامانی در بوستان است یا سیمایِ پاک و فرشته‌گونِ روح‌الامین (جبرئیل)؟

او مایه‌ی مستیِ تمامِ عالم، دلبری که چشم و دهان را به خود مشغول کرده، ویران‌کننده‌ی کسب و کار و دکانِ دنیا و یغماگرِ تقوا و دینِ ظاهری است.

خورشید و ماه در برابرِ زیباییِ او احساسِ شرم می‌کنند. او برای دل‌های سخت، گوهرِ معرفت می‌بخشد و از هیبت و بیمِ اوست که کوه‌های پولادین و سخت، هر لحظه چون پشم، نرم و لطیف می‌شوند.

خورشید در سایه‌سارِ او قرار گرفته و ارزشش افزون شده است. صدها ماه نیز در خرمنِ وجودِ او، همچون پرنده‌ای کوچک در حالِ دانه‌چینی هستند.

به نامِ خدا، ای روحِ باقی و جاودان؛ به نامِ خدا، ای کسی که شکوهِ ظاهرت شیرین است؛ به نامِ خدا، ای خورشیدِ بلندِ نیمروز؛ به نامِ خدا، ای حقیقتِ آشکار و یقینی.

ای معشوق، برخیز و چهره‌ها را تابناک کن، کشتزارِ دلِ ما را سیراب کن؛ تعلقات (نعلین) را از خود دور کن و بر جایگاهِ بلندِ جانِ ما تکیه بزن.

ای هوش و عقلِ ما، از خود بیرون بیا؛ ای گوشِ ما، مژده‌ی وصل بشنو؛ ای عقلِ ما، مست شو و ای چشمِ ما، دولتِ دیدار را تماشا کن.

ایوبِ پیامبر بینایی‌اش را بازیافت و یعقوب به دیدارِ فرزندش نائل آمد؛ خورشید و ماه در این مجلسِ عشرت با هم پیوند خورده‌اند، پس تو نیز این بزم را برگزین.

من در آرزویِ زر، کیسه‌ها می‌دوختم و در حرصِ دنیا می‌سوختم؛ اما اکنون که گنجِ ابدی را در کمینِ خود دیدم، گداییِ دنیا را رها می‌کنم.

ای شهسوارِ فرمانِ «کن» (خلقِ جهان)، ای کسی که عقلِ کل در برابرِ عقلِ تو ناچیز است، تو مانند کودکی هستی که از رویِ نادانی آستینِ خود را می‌جود.

وقتی صاحب‌نظری او را بنگرد، دیدگانش صدچندان می‌شود و از فرطِ شادی دست‌زنان فریاد می‌زند که «چه یاورِ خوبی یافتم!»

در سایه‌ی سدرةالمنتهی، جبرئیل (که حقیقت بود) به صورتِ بشر درآمد؛ چرا که دیگر مهمانیِ «گوساله‌ی فربه» برای او درخور نبود.

او به خوانِ نعمتِ الهی راه یافت و با خاصانِ درگاه همراه شد؛ حوریانِ بهشتی طبق‌ها را بر دست نهاده‌اند تا به پیشگاهِ او نثار کنند.

این نامه و کلامِ اسرارِ جان را تا کی می‌خواهی به اهلِ غفلت (چپ‌دستان) بخوانی؟ این نامه آشکارا به دستِ اهلِ یمین (رستگاران) می‌رسد.