دیوان شمس - غزلیات

این شخص کیست؟ گویی یوسف پیامبرِ دیگری است که با زیباییِ خیره‌کننده‌اش ظهور کرده. آیا او خضر و الیاسِ جاویدان است یا همان آبِ حیات که نوشیدنش جاودانگی می‌بخشد؟

آیا این باغی مینوی و روحانی است یا محفلی است که پروردگار برپا کرده؟ آیا این درخشش، سرمه‌ای است که چشمان را بینا می‌کند یا تجلیِ مستقیمِ نورِ خداوندی است؟

آیا این همان جانِ جان‌افزاست یا بهشتِ جاودان است؟ این ساقیِ خوش‌سیمایِ ماست که شرابِ معرفت و هستی را در جانِ ما می‌ریزد.

این [حضور] مانندِ ظرفی پر از شکر است که کام را شیرین می‌کند و همچون دغدغه‌ای شیرین در سر می‌پیچد. این همان معشوقِ سیمین‌بدن است که شادی و آسودگی را برای ما به ارمغان آورده است.

ای پدر [مرشد]، ما امروز مستِ شرابِ عشقیم و توبه‌ی زاهدانه را شکستیم؛ از قحطیِ معنوی رهایی یافتیم و اکنون سالِ فراوانی و برکتِ الهی است.

ای مطربِ خوش‌آوا که صدایت همچون داوود پیامبر دل‌نواز است، با نغمه‌هایت آتش به خرمنِ غم‌های ما بزن. سازت را با نت‌های زیر و بم کوک کن که وقتِ سرودن و شادی است.

من در برابر تو مست و حیرانم و تابعِ محضِ فرمانِ تو هستم. من همچون اسماعیل، قربانیِ راهِ تو شده‌ام و این لحظه، عیدِ قربانِ من است.

ما از بندِ ترس از جهنم و امید به بهشت رها شدیم. عشق که آمد، شرم و حیا معنا ندارد. خاک بر سرِ شرم و حیایی که مانعِ رسیدن به معشوق باشد؛ اکنون هنگامِ سجده و تسلیمِ کامل است.

این شور و غوغا و گل‌هایِ رنگارنگ را ببین. گویی همچون موسی که با عصا دریا را شکافت، ما نیز در قعرِ دریایِ هستی گرد می‌خوریم و به سویِ حقیقت می‌رویم.

او به هر جسمی، جان می‌بخشد و جان را به معرفتِ خدایی می‌رساند. او مانند سلیمان حکم می‌کند یا اینکه این‌ها قوانینِ دنیایِ معناست؟

ای عشقِ سرکش و رندانه، از عیش و خوش‌باشی بگو. هیچ‌کس حرف‌هایِ تو را نمی‌فهمد، گویی به زبانِ سریانیِ مرموز و کهن سخن می‌گویی.

خورشیدِ درخشانِ [حقیقت] در حالِ طلوع است؛ با مستی و خرامیدن می‌آید. با گوی و چوگانِ خود می‌آید، چرا که او سلطانِ این میدانِ نبردِ عشق است.

هر جا گویی هست، زیرِ چوگانِ او می‌دود. تو نیز همچون گوی باش که دست و پایی ندارد [اراده‌ی شخصی را واگذار]؛ اکنون هنگامِ یگانگی و توحید است.

اگر گویی باشی که دست و پایی ندارد، چوگانِ او پایت می‌شود و تو را حرکت می‌دهد. در حضورِ سلطان بدو که این شیوه و سیرِ ربانی است.

آب به اصلِ خود [جویبار] بازگشت؛ پس اکنون سبویِ وجودت را بر سنگ بزن و بشکن. سجده کن و لب از سخن فرو بند، که این مهمانیِ باشکوهِ سلطانی است.