دیوان شمس - غزلیات

تا کی می‌خواهی با سرگرم شدن به لذت‌های دنیوی و موسیقی، از مرگ فرار کنی؟ بدان که سرانجام، تو را به اجبار به سوی پروردگارت بازمی‌گردانند.

تا کی با قفل و بستن درها به دنبالِ حفظِ دارایی‌های دنیوی هستی و برای به‌دست‌آوردنِ مالِ بیشتر تلاش می‌کنی؟ بدان که دامِ مرگ، تو را در نهایت ناتوان و گرفتار خواهد کرد.

دورانِ سواری بر اسب‌های گران‌قیمت با زین‌های نقره‌کوب گذشت؛ اکنون باید بر مرکب چوبین (تابوت) سوار شوی. بر جنازه‌ای که تو را به گور می‌برد زین بگذار و ببین که این دنیای پست، چگونه تو را فریب داد.

لباس‌های فاخر خود را از تن بیرون کن و در کفن تسلیمِ مرگ شو؛ از باغ و بستانِ زندگی دست بشوی و در آغوشِ خاک و خونِ آرامگاه بیارام.

آن زمان که دزدانه چشمک می‌زدی، با زیبارویان هم‌نشین بودی و با شادی دست‌افشانی می‌کردی، اکنون کجاست؟ دیگر هیچ نشانی از آن دوران و آن کبر و غرور باقی نمانده است.

ای که به پاکان و پارسایان با تحقیر نگاه می‌کردی، امروز هنگام مرگ، فکِ تو را بسته‌اند (نشانه مردن) و فرزندان و خانواده‌ات تو را از خانه بیرون کرده‌اند.

آن شب‌نشینی‌های عیاشی و آن لب‌های خندان و شیرین‌سخن کجاست؟ آن هوش و ذکاوتی که با آن می‌توانستی حتی ماه را مسحور کنی و افسون بخوانی، اکنون چه شد؟

کجاست آن خسیس‌بازی‌ها و جروبحث‌هایت بر سرِ نان و خرده‌نان؟ آن گردنبندها و زیورآلاتی که به خود می‌آویختی چه شد؟ اکنون در شکافِ قبر، سرنگون و بی‌چیز افتاده‌ای.

آن دخالت‌های بیجا، دلتنگی‌های بی‌مورد و نیرنگ‌های زیرکانه‌ات در انجامِ کارها، ای کسی که مدعیِ فنون و مهارت‌های بسیاری بودی، اکنون کجاست؟

همواره می‌گفتی این باغ من است و آن خانه از آنِ من؛ اکنون که دارایی‌هایت به اندازه هفتاد من ارزش داشت، چه شد که ارزشت از یک کاه هم کمتر شده است؟

کجاست آن فخر فروختن‌ها و تحقیر کردن دیگران و دست دراز کردن برای کتک زدن و آن عصبانیت و قرمزیِ چهره از خشمِ دیوانه‌وار؟

هرگز یک شب را تا صبح در حال توبه و سوزِ دل سپری نکردی و هیچ‌گاه از خالقِ مرگ و هستی، مهربانی و الفتی طلب نکردی.

امروز ضربه‌های مرگ را می‌خوری و برای گذشته‌ات حسرت می‌خوری؛ همه این‌ها به خاطرِ اعتقادِ سطحی و دینداریِ سست و ناپایداری است که داشتی.

آن حسرت‌ها به خاطرِ وفادار نبودن به عهد الهی، بیگانگی با خدا و آن چون و چرا کردن‌های بیجا و انکارآمیز با پیامبران است که مدام می‌پرسیدی چرا چنین شد و چنان شد.

ای عمو (دوست من)، همچون آینه باش؛ در عینِ سکوت، حقایق را بازگو کن، چرا که وقتی سختی‌های مرگ و معاد پیش می‌آید، مستیِ غرور و خودخواهی از بین می‌رود.